gunzip

GZIP(1)                      General Commands Manual                     GZIP(1)



NAZWA
       gzip, gunzip, zcat - kompresuje i dekompresuje pliki

SKŁADNIA
       gzip [ -acdfhklLnNrtvV19 ] [-S rozszerzenie] [ nazwa ... ]
       gunzip [ -acfhklLnNrtvV ] [-S\fP rozszerzenie] [ nazwa ... ]
       zcat [ -fhLV ] [ nazwa ... ]

OPIS
       Gzip redukuje rozmiar podanych plików używając algorytmu Lempel-Ziv
       (LZ77).  Zawsze, jeżeli jest to możliwe, do nazwy pliku dodawane jest
       rozszerzenie .gz, przy zachowaniu informacji o właścicielu pliku, trybie
       dostępu, oraz czasie dostępu i modyfikacji.  (Domyślnym rozszerzeniem
       nazwy pliku jest .z dla MSDOS, OS/2 FAT, Windows NT FAT i Atari).  Jeżeli
       nie podano nazwy żadnego pliku, lub podano nazwę "-", dane do kompresji
       pobierane są ze standardowego wejścia, a po skompresowaniu zapisywane na
       standardowe wyjście.  Gzip kompresuje jedynie zwykłe pliki. W
       szczególności ignoruje dowiązania symboliczne.

       Jeżeli nazwa skompresowanego pliku jest za długa dla systemu plików, gzip
       obcina ją.  Gzip usiłuje obcinać jedynie części nazw plików dłuższe niż 3
       znaki. (Część nazwy pliku znajduje się pomiędzy kropkami). Jeżeli nazwa
       składa się tyko z krótkich części, obcinane są najdłuższe z nich. Na
       przykład, jeżeli długość nazwy plików jest ograniczona do 14 znaków,
       gzip.msdos.exe jest kompresowane do gzi.msd.exe.gz. Jeżeli w systemie
       plików nie ma ograniczenia długości nazwy pliku, nazwa nie jest obcinana.

       Domyślnie gzip zachowuje oryginalną nazwę pliku oraz czas modyfikacji i
       dostępu wewnątrz skompresowanego pliku. Jest ona używana podczas
       dekompresji z opcją -N.  Jest to użytecznie, gdy nazwa skompresowanego
       pliku została obcięta lub czas modyfikacji nie został zachowany po
       transferze pliku.

       Skompresowane pliki mogą być odtworzone do pierwotnej postaci przy użyciu
       poleceń gzip -d, gunzip lub zcat. Jeżeli oryginalna nazwa pliku zachowana
       wewnątrz pliku skompresowanego nie może być odtworzona w danym systemie
       plików, na podstawie oryginalnej nazwy tworzona jest nowa.

       Gunzip uruchamiany jest z listą plików w linii poleceń. Następnie każdy
       plik, którego nazwa kończy się rozszerzeniem .gz, -gz, .z, -z lub _z
       (wielkość znaków bez znaczenia) i w nagłówku pliku znajduje się
       prawidłowa liczba (magic number) jest dekompresowany i zastępowany
       oryginalnym plikiem bez jednego z powyższych rozszerzeń.  Gunzip
       rozpoznaje też specjalne rozszerzenia nazw plików .tgz i .taz jako skróty
       dla, odpowiednio, .tar.gz i .tar.Z. Podczas kompresji pliku z
       rozszerzeniem .tar, jeżeli jest to konieczne, gzip używa rozszerzenia
       .tgz zamiast obcinania nazwy pliku.

       Gunzip może dokonać dekompresji plików stworzonych przez programy gzip,
       zip, compress, compress -H lub pack. Format pliku wejściowego jest
       rozpoznawany automatycznie. Podczas dekompresji plików w pierwszych dwóch
       formatach gunzip sprawdza 32-bitową sumę kontrolną CRC. W wypadku plików
       stworzonych przez programy pack i gunzip sprawdzana jest długość
       zdekompresowanego pliku. Standardowy format programu compress nie
       umożliwiał kontroli poprawności. Jednak niekiedy gunzip jest w stanie
       wykryć uszkodzony plik .Z. Jeżeli w trakcie dekompresji takiego pliku
       pojawią się błędy, nie należy sądzić, że plik jest w porządku, bo program
       uncompress nie zgłaszał problemów. Oznacza to tylko, że uncompress nie
       kontroluje poprawności plików wejściowych. Format plików compress -H
       systemu SCO (kompresja metodą LZH) również nie obsługuje kontroli
       poprawności, lecz także możliwe jest podstawowe sprawdzenie spójności
       pliku.

       Pliki stworzone przez program zip mogą być zdekompresowane tylko, jeżeli
       w archiwum .zip znajduje się jeden plik i jest on skompresowny metodą
       'deflation'. Jest to opcja przeznaczona do konwersji plików .tar.zip do
       formatu .tar.gz. Aby zdekompresować plik .zip zawierający pojedynczy
       plik, można użyć poleceń  gunzip < foo.zip czy gunzip -S .zip foo.zip.Do
       dekompresji archiwów .zip zawierających więcej niż jeden plik należy użyć
       programu unzip zamiast gunzip.

       Zcat działa tak samo, jak gunzip -c. (W niektórych systemach zcat może
       być zainstalowany jako gzcat, aby zachować oryginalne dowiązanie do
       programu compress).  Zcat dekompresuje pliki z listy podanej w linii
       poleceń lub pobiera dane ze standardowego wejścia, a następnie zapisuje
       zdekompresowane dane na standardowym wyjściu.  Zcat dokonuje dekompresji
       plików po sprawdzeniu, że w nagłówku pliku znajduje się właściwa liczba
       (magic number); nie jest wymagane, aby nazwa pliku miała rozszerzenie
       .gz.

       Gzip korzysta z algorytmu Lempel-Ziv użytego w programach zip i PKZIP.
       Wydajność kompresji zależy od wielkości danych wejściowych oraz
       rozmieszczenia w danych jednakowych podciągów. Dane takie, jak kod
       źródłowy lub tekst w języku angielskim są zwykle redukowane o 60-70%.
       Osiągany stopień kompresji jest przeważnie dużo większy niż przy użyciu
       kodowania LZW (używanym przez program compress), Huffmana (pack) lub
       adaptywnym kodowaniu Huffmana (compact).

       Kompresja jest przeprowadzana zawsze, nawet jeżeli plik wyjściowy jest
       większy niż oryginalny. W najgorszym przypadku narzut może wynosić kilka
       bajtów dla nagłówka i 5 bajtów dla każdego bloku o długości 32K.
       Ewentualnie współczynnik powiększenia pliku może wynosić 0,015% dla
       bardzo dużych plików. Należy zauważyć, że prawie nigdy nie zwiększa się
       liczba bloków używanych przez plik na dysku.  Gzip zachowuje tryb
       dostępu, właściciela pliku oraz czas dostępu i modyfikacji pliku podczas
       kompresji i dekompresji.

OPCJE
       -a --ascii
              Tryb tekstowy. Przekształca znaki końca linii, używając lokalnych
              konwencji.  Ta opcja jest dostępna jedynie na kilku systemach
              nieuniksowych. W systemie MS-DOS podczas kompresji znaki CR LF są
              przekształcane na LF, a podczas dekompresji z powrotem.

       -c --stdout --to-stdout
              Wypisuje skompresowane dane na standardowe wyjście; oryginalne
              pliki pozostają nienaruszone. Jeżeli podanych zostało kilka plików
              wejściowych, każdy z nich kompresowany jest oddzielnie. Dla
              osiągnięcia lepszej kompresji należy połączyć pliki ze sobą przed
              poddaniem ich kompresji.

       -d --decompress --uncompress
              Dekompresuje plik.

       -f --force
              Kompresuje plik nawet, jeżeli istnieją do niego twarde dowiązania
              lub plik wyjściowy już istnieje, lub też, jeżeli dane są uprzednio
              skompresowane.  Jeżeli format danych wejściowych nie jest
              rozpoznany, a podana została opcja --stdout, dane zostają bez
              zmian przekopiowane na standardowe wyjście.  Zcat zachowuje się w
              takim wypadku jak cat. Jeżeli opcja -f nie została podana i
              program został uruchomiony w pierwszym planie, gzip pyta
              użytkownika przed nadpisaniem istniejącego pliku.

       -h --help
              Wyświetla ekran pomocy i kończy działanie.

       -k --keep
              Zachowuje (nie usuwa) pliki wejściowe przy kompresji lub
              dekompresji.

       -l --list
              Dla każdego skompresowanego pliku wypisuje następujące informacje:

                compressed size: rozmiar skompresowanego pliku
                uncompressed size: rozmiar zdekompresowanego pliku
                ratio: współczynnik kompresji (0.0% jeżeli nieznany)
                uncompressed_name: nazwa zdekompresowanego pliku

              Rozmiar zdekompresowanego pliku jest wypisywany jako -1 dla plików
              nie będących w formacie gzip, jak na przykład pliki .Z. Aby poznać
              rozmiar takiego pliku po dekompresji, można użyć polecenia:

                zcat file.Z | wc -c

              Po podaniu również opcji --verbose dodatkowo są wyświetlane
              następujące informacje:

                method: metoda kompresji
                crc: 32-bitowa suma kontrolna CRC zdekompresowanych danych
                date & time: pole daty/czasu oryginalnego pliku

              Aktualnie dostępne metody kompresji to deflate, compress, lzh (SCO
              compress -H) oraz pack.  Suma CRC dla plików w formacie innym niż
              gzip jest podawana jako ffffffff.

              Po podaniu opcji --name podawane są dane oryginalnego pliku
              zawarte w pliku skompresowanym (nazwa, data/czas), jeżeli zostaną
              tam znalezione.

              Po podaniu opcji --verbose wyświetlany jest wspólny rozmiar i
              współczynnik kompresji wszystkich plików, chyba że nie dla
              wszystkich plików te dane są dostępne. Po podaniu opcji --quiet
              linie nagłówka i podsumowania nie są wyświetlane.

       -L --license
              Wyświetla informację o licencji i kończy działanie programu.

       -n --no-name
              Podczas kompresji nie zachowuje w skompresowanym pliku oryginalnej
              nazwy, trybu dostępu oraz czasu modyfikacji i dostępu. (Oryginalna
              nazwa jest zapisywana, jeżeli nazwa pliku będzie musiała być
              obcięta). Podczas dekompresji nie odtwarza oryginalnej nazwy pliku
              (usuwa tylko rozszerzenie.gz z nazwy pliku), nie odtwarza również
              oryginalnego pola daty/czasu - zamiast tego pole to zostanie
              skopiowane ze skompresowanego pliku. Jest to domyślna opcja
              podczas dekompresji.

       -N --name
              Podczas kompresji zawsze zachowuje oryginalne pole daty/czasu;
              jest to zachowanie domyślne. Podczas dekompresji odtwarza
              oryginalne pole daty/czasu oraz nazwę pliku. Ta opcja jest
              użyteczna na sytemach z limitem długości nazwy pliku lub po
              utracie oryginalnego pola daty/czasu po transferze pliku.

       -q --quiet
              Nie wyświetla żadnych ostrzeżeń.

       -r --recursive
              Przechodzi rekurencyjnie zawartość katalogów. Jeśli którakolwiek z
              nazw plików podanych w lini poleceń odnosi się do katalogu, gzip
              przejdzie do tego katalogu i skompresuje wszystkie pliki, które w
              nim znajdzie (lub zdekompresuje w wypadku programu gunzip).

       -S .suf --suffix .suf
              Przy kompresowaniu używa rozszerzenia .suf zamiast .gz. Można użyć
              dowolnego niepustego rozszerzenia, chociaż należy unikać innych
              niż .z lub .gz, aby uniknąć zamieszania po transferze plików do
              innego systemu.

              Przy dekompresowaniu dodaje .suf na początku listy rozszerzeń do
              wypróbowania, przy tworzeniu nazwy pliku wyjściowego z nazwy pliku
              wejściowego.

       --synchronous
              Use synchronous output.  With this option, gzip is less likely to
              lose data during a system crash, but it can be considerably
              slower.

       -t --test
              Sprawdza spójność skompresowanego pliku.

       -v --verbose
              Wyświetla nazwę i procent kompresji każdego skompresowanego i
              nieskompresowanego pliku.

       -V --version
              Wyświetla numer wersji oraz opcje kompilacji i kończy działanie.

       -# --fast --best
              Określa prędkość kompresji za pomocą cyfry #, gdzie -1 lub --fast
              oznacza najszybszą (lecz najmniej wydajną) kompresję, zaś -9 lub
              --best oznacza najwolniejszą (lecz najbardziej wydajną) metodę
              kompresji.  Domyślną wartością jest -6 (tzn. zorientowaną na
              lepszą kompresję kosztem prędkości).

       --rsyncable
              When you synchronize a compressed file between two computers, this
              option allows rsync to transfer only files that were changed in
              the archive instead of the entire archive.  Normally, after a
              change is made to any file in the archive, the compression
              algorithm can generate a new version of the archive that does not
              match the previous version of the archive. In this case, rsync
              transfers the entire new version of the archive to the remote
              computer.  With this option, rsync can transfer only the changed
              files as well as a small amount of metadata that is required to
              update the archive structure in the area that was changed.

ZAAWANSOWANE SPOSOBY UŻYCIA
       Skompresowane pliki mogą być ze sobą łączone; w takim wypadku gunzip
       zdekompresuje wszystkie pliki jednocześnie. Na przykład:

             gzip -c plik1  > foo.gz
             gzip -c plik2 >> foo.gz

       Następnie

             gunzip -c foo

       jest równoznaczne z

             cat plik1 plik2

       W wypadku, gdy jeden z połączonych plików zostanie uszkodzony, pozostałe
       wciąż mogą być odzyskane (po usunięciu uszkodzonego pliku). Jednak
       znacznie lepsze efekty daje jednoczesne kompresowanie wszystkich plików:

             cat plik1 plik2 | gzip > foo.gz

       daje lepsze wyniki kompresji niż

             gzip -c plik1 plik2 > foo.gz

       Aby ponownie skompresować połączone ze sobą pliki w celu uzyskania
       lepszej kompresji, należy wykonać polecenie:

             gzip -cd stary.gz | gzip > nowy.gz

       Jeżeli skompresowny plik został utworzony z kilku plików, informacje o
       rozmiarze i sumie CRC uzyskane opcją --list dotyczą tylko ostatniego
       pliku. Informację orozmiarze wszystkich plików po dekompresji można
       uzyskać przy pomocy polecenia:

             gzip -cd plik.gz | wc -c

       Jeżeli chcesz umieścić w archiwum kilka plików, a następnie mieć
       możliwość oddzielnego ich odzyskania, użyj programów takich jak tar lub
       zip. Tar w wersji GNU obsługuje opcję -z, która powoduje wywołanie
       programu gzip w sposób niewidzialny dla użytkownika. Gzip został
       zaprojektowany jako uzupełnienie programu tar; nie może go zastąpić.

ŚRODOWISKO
       The obsolescent environment variable GZIP can hold a set of default
       options for gzip.  These options are interpreted first and can be
       overwritten by explicit command line parameters.  As this can cause
       problems when using scripts, this feature is supported only for options
       that are reasonably likely to not cause too much harm, and gzip warns if
       it is used.  This feature will be removed in a future release of gzip.

       You can use an alias or script instead.  For example, if gzip is in the
       directory /usr/bin you can prepend $HOME/bin to your PATH and create an
       executable script $HOME/bin/gzip containing the following:

             #! /bin/sh
             export PATH=/usr/bin
             exec gzip -9 "$@"

ZOBACZ TAKŻE
       znew(1), zcmp(1), zmore(1), zforce(1), gzexe(1), zip(1), unzip(1),
       compress(1)

       Format pliku gzip jest opisany w: P. Deutsch, GZIP file format
       specification version 4.3, <https://www.ietf.org/rfc/rfc1952.txt>,
       Internet RFC 1952 (maj 1996). Format deflacji zipjest opisany w: P.
       Deutsch, DEFLATE Compressed Data Format Specification version 1.3,
       <https://www.ietf.org/rfc/rfc1951.txt>, Internet RFC 1951 (maj 1996).

DIAGNOSTYKA
       Kod wyjścia jest normalnie równy 0; jeżeli wystapi błąd, kod wyjścia jest
       równy 1. Jeżeli wystąpi ostrzeżenie, kod wyjścia jest równy 2.

       Usage: gzip [-cdfhklLnNrtvV19] [-S suffix] [file ...]
              W linii poleceń znalazły się nieprawidłowe opcje.

       file: not in gzip format
              Podany plik nie jest skompresowany (komunikat programu gunzip).

       file: Corrupt input. Use zcat to recover some data.
              Skompresowany plik uległ uszkodzeniu. Do miejsca uszkodzenia dane
              mogą być odzyskane poleceniem

                  zcat file > recover

       file: compressed with xx bits, can only handle yy bits
              Plik został skompresowany (z użyciem algorytmu LZW) przez program
              obsługujący kody o większej ilości bitów niż program do
              dekompresji na tym komputerze. Należy skompresować plik od nowa
              programem gzip, który osiąga lepszy współczynnik kompresji i używa
              mniej pamięci.

       file: already has .gz suffix -- no change
              Plik z rozszerzeniem nazwy .gz nie może być ponownie kompresowany.
              Zmień nazwę pliku i spróbuj ponownie.

       file already exists; do you wish to overwrite (y or n)?
              Należy odpowiedzieć "y", by nadpisać istniejący już plik wyjściowy
              lub "n" w przeciwnym przypadku.

       gunzip: corrupt input
              Program otrzymał sygnał SIGSEGV, co zazwyczaj oznacza, że plik
              wejściowy jest uszkodzony.

       xx.x% Osiągnięty stopień kompresji.
              (Tylko po podaniu opcji -v i -l).

       -- not a regular file or directory: ignored
              Gdy plik wejściowy nie jest zwykłym plikiem lub katalogiem (tzn.
              jest np. dowiązaniem symbolicznym, gniazdem, kolejką FIFO, plikiem
              urządzenia), jest pozostawiany bez zmian.

       -- has xx other links: unchanged
              Plik wejściowy ma twarde dowiązania i nie może zostać zmieniony.
              Więcej informacji można znaleźć w opisie polecenia ln(1).  Użycie
              opcji -fwymusi kompresję plików mających twarde dowiązania.

OSTRZEŻENIA
       When writing compressed data to a tape, it is generally necessary to pad
       the output with zeroes up to a block boundary. When the data is read and
       the whole block is passed to gunzip for decompression, gunzip detects
       that there is extra trailing garbage after the compressed data and emits
       a warning by default.  You can use the --quiet option to suppress the
       warning.

BŁĘDY
       Format gzip reprezentuje rozmiar wejścia modulo 2^32, a więc opcja --list
       zwraca niepoprawne rozmiary i współczynniki kompresji dla
       nieskompresowanych plików o rozmiarze 4 GB i większych. Aby obejść ten
       problem i poznać prawdziwy rozmiar dużego nieskompresowanego pliku, można
       wydać następujące polecenie:

         zcat file.Z | wc -c

       Opcja --list wypisuje rozmiar jako -1 i CRC jako ffffffff, jeżeli plik
       znajduje się na nośniku o dostępie sekwencyjnym.

       Niekiedy (rzadko) zdarza się, że kompresja z opcją --best daje gorsze
       rezultaty niż z opcją domyślną (-6). Niektóre pliki, w których powtarza
       się bardzo dużo sekwencji, są lepiej kompresowane programem compress niż
       gzip.

PRAWA AUTORSKIE
       Copyright © 1998-1999, 2001-2002, 2012, 2015-2018 Free Software
       Foundation, Inc.
       Copyright © 1992, 1993 Jean-loup Gailly

       Permission is granted to make and distribute verbatim copies of this
       manual provided the copyright notice and this permission notice are
       preserved on all copies.

       Permission is granted to copy and distribute modified versions of this
       manual under the conditions for verbatim copying, provided that the
       entire resulting derived work is distributed under the terms of a
       permission notice identical to this one.

       Permission is granted to copy and distribute translations of this manual
       into another language, under the above conditions for modified versions,
       except that this permission notice may be stated in a translation
       approved by the Foundation.


TŁUMACZENIE
       Autorami polskiego tłumaczenia niniejszej strony podręcznika są: Łukasz
       Kowalczyk <lukow@tempac.okwf.fuw.edu.pl>, Michał Górny
       <zrchos+manpagespl@gmail.com> i Michał Kułach <michal.kulach@gmail.com>

       Niniejsze tłumaczenie jest wolną dokumentacją. Bliższe informacje o
       warunkach licencji można uzyskać zapoznając się z GNU General Public
       License w wersji 3 ⟨https://www.gnu.org/licenses/gpl-3.0.html⟩ lub
       nowszej. Nie przyjmuje się ŻADNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI.

       Błędy w tłumaczeniu strony podręcznika prosimy zgłaszać na adres
       manpages-pl-list@lists.sourceforge.net ⟨⟩.



                             podręcznik użytkownika                      GZIP(1)