lilo

LILO(8)                        dokumentacja lilo                       LILO(8)



NAZWA
       lilo - instaluje program rozruchowy LiLO

SKÅADNIA
       Podstawowe zastosowanie:

        lilo

       Dodatkowe zastosowania:

        lilo -A        # aktywuje/pokazuje partycjÄ aktywnÄ
        lilo -E        # edytuje nagÅówek lub aktualizuje mapÄ bitowÄ
        lilo -I        # sprawdza ÅcieżkÄ bieżÄcego jÄdra
        lilo -M        # zapisuje gÅówny sektor rozruchowy na urzÄdzeniu
        lilo -q        # odpytuje mapÄ i pokazuje jej zawartoÅÄ
        lilo -R        # ustawia domyÅlny wiersz pol. do nast. restartu
        lilo -T        # wyÅwietla wiÄcej informacji na dany temat
        lilo {-u|-U}   # odinstalowuje program rozruchowy LiLO.SH OPIS lilo
       instaluje program rozruchowy, który zostanie uaktywniony przy
       nastÄpnym uruchomieniu komputera.  DomyÅlny plik konfiguracyjny
       /etc/lilo.conf (zob. lilo.conf(5)) zawiera wiÄkszoÅÄ opcji, lecz wiele,
       w tych te, które przesÅaniajÄ plik konfiguracyjny, może zostaÄ
       podanych w wierszu polecenia.

OPCJE
       -A gÅówne-urzÄdzenie [ N ]
           Użyte z pojedynczym argumentem, wyÅwietla aktywnÄ partycjÄ na
           urzÄdzeniu gÅówne-urzÄdzenie; np. /dev/sda. Z N=0, dezaktywuje
           wszystkie partycje na urzÄdzeniu. Gdy N bÄdzie w zakresie [1..n],
           aktywuje podanÄ partycje, dezaktywujÄc wszystkie pozostaÅe. Zwykle
           tylko partycje podstawowe [1..4] mogÄ byÄ aktywowane, lecz jeÅli w
           gÅównym sektorze rozruchowym (MBR) obecny jest rozszerzony gÅówny
           program rozruchowy (patrz opcja -M), to uaktywniona może byÄ
           dowolna partycja. To, czy dany system operacyjny bÄdzie siÄ w
           stanie uruchomiÄ z partycji partycji logicznej, zależy od jego
           charakterystyki. Linuksowy sektor rozruchowy LILO może byÄ
           uruchomiony z partycji logicznej.

       -b urzÄdzenie-rozruchowe
           Ustala urzÄdzenie rozruchowe gdzie program rozruchowy bÄdzie
           zainstalowany.  Na przyjÅad "-b /dev/sda" ustala gÅówny sektor
           rozruchowy (MBR) na pierwszym dysku jako urzÄdzenie rozruchowe; "-b
           /dev/sdb5" jako urzÄdzenie rozruchowe ustala pierwszÄ partycjÄ
           logicznÄ na drugim dysku.

       -B plik-mapy-bitowej
           OkreÅla plik mapy bitowej z graficznym ekranem wykorzystywanym w
           czasie uruchamiania systemu, najlepiej przygotowanym wczeÅniej za
           pomocÄ opcji -E.

       -c  WÅÄcza kompresjÄ mapy. Ta opcja poÅÄczy żÄdania odczytu z
           sÄsiednich sektorów. Przyspiesza to startowanie (szczególnie z
           dyskietki).

       -C plik-konfiguracyjny
           Ustawia innÄ ÅcieżkÄ i nazwÄ pliku konfiguracyjnego. DomyÅlna to
           /etc/lilo.conf.

       -d opóźnienie
           Ustala opóźnienie w dziesiÄtnych czÄÅciach sekundy ("20" = 2
           sek.) przed automatycznym uruchomieniem pierwszego obrazu. To daje
           czas na przerwanie automatycznego procesu startu klawiszem Shift,
           Alt, Ctrl, ScrollLock lub CapsLock. Po takim przerwaniu wyÅwietlona
           zostanie zachÄta boot:.

           Ten przeÅÄcznik zostanie przesÅoniÄty jeÅli w pliku konfiguracyjnym
           pojawi siÄ prompt.

       -D etykieta
           Używa jÄdra o podanej etykiecie, jako domyÅlnego jÄdra do
           wystartowania, zamiast pierwszego z listy w pliku konfiguracyjnym.

       -E nazwa_pliku.roz
           Gdy .roz to .bmp, zakÅada siÄ, że plik ten jest plikiem graficznym
           do użycia w konfiguracyjnej dyrektywie bitmap=. ProszÄ uruchomiÄ
           interaktywny edytor aby utworzyÄ lub zmieniÄ kolor/informacje o
           poÅożeniu nagÅówku LILO pliku z mapÄ bitowÄ (patrz bmp-colors,
           bmp-table i bmp-timer na stronie podrÄcznika lilo.conf(5)).

           Gdy .roz to .dat, zakÅada siÄ, że plik ten jest plikiem
           konfiguracyjnym z podanymi parametrami graficznej mapy bitowej,
           które zamieniane sÄ na nagÅówek LILO w pliku z mapÄ bitowÄ o
           takiej samej nazwie.

           Gdy plik .bmp bÄdzie modyfikowany za pomocÄ edytora graficznego
           (np. GIMP-a), to nagÅówek LILO zostanie utracony. Można go
           odzyskaÄ używajÄc pliku .dat, który sÅuży za tekstowÄ kopiÄ
           zapasowÄ informacji nagÅówkowych LILO.

       -f tablica-dysku
           Ustawia inny plik z parametrami geometrii dysku (domyÅlnym jest
           /etc/disktab).

       -F  Unieważnia sprawdzanie sektora startowego dla systemów plików
           (np. swap, ext4, xfs, ...), które mogÄ byÄ zniszczone przez
           instalacjÄ sektora startowego LILO na pierwszym sektorze partycji.
           Te systemy plików używajÄ pierwszego sektora jako superbloku.

           ProszÄ porównaÄ z -P ignore, które obchodzi sprawdzenie danej
           partycji.

       -g  Generuje adresy cylinder/gÅowica/sektor (geometryczny) dysku.  Jest
           to ograniczone do 1023 cylindrów. Wymusza kompatybilnoÅÄ ze
           starszymi wersjami LILO (przestarzaÅy przeÅÄcznik).

       -H  Obchodzi zatrzymanie krytyczne, gdy macierz RAID nie posiada
           wszystkich aktywnych dysków.

       -I etykieta [D|a|i|k|r|R]
           Etykieta jest brana z nazwy obrazu podanego w pliku
           konfiguracyjnym. To polecenie wyÅwietli odpowiadajÄcÄ etykiecie
           nazwÄ pliku jÄdra, pliku tablicy klawiszy, poczÄtkowego pliku
           ramdysku, okreÅleniu korzenia lub ÅaÅcucha "append=" (opcja "i",
           "k", "r", "R" lub "a"). Opcja "d" ignoruje parametr etykieta i
           wypisuje domyÅlnÄ etykietÄ "image=" lub pierwszÄ etykietÄ "image=",
           jeÅli nie podano domyÅlnego image.

       -l  Generuje 24-bitowe liniowe adresy sektorów, zamiast adresów
           cylindrów/gÅowic/sektorów.

       -L  Generuje 32-bitowe Logiczne Adresy Bloków (Logical Block Addresses
           - LBA), zamiast adresów cylindrów/gÅowic/sektorów
           (cylinder/head/sector - CHS). Pozwala to na dostÄp do wszystkich
           partycji na dyskach majÄcych wiÄcej niż 1024 cylindry (jest to
           domyÅlna geometria).

       -m plik-mapy
           Używa podanego pliku mapy zamiast domyÅlnego /boot/map.

       -M gÅówne-urzÄdzenie {mbr|ext}
           Instaluje gÅówny sektor rozruchowy (MBR) na urzÄdzeniu podanym
           jako gÅówne-urzÄdzenie, wybierajÄc standardowy lub rozszerzony
           gÅówny program ÅadujÄcy, zgodnie z opcjÄ.  Podstawowa tablica
           partycji na gÅówne-urzÄdzenie pozostaje w nienaruszonym stanie.
           Gdy numer seryjny urzÄdzenia nie jest obecny, generowany jest nowy
           i zapisywany w MBR. JeÅli poda siÄ mbr, to standardowy gÅówny
           program ÅadujÄcy przeszuka partycje 1-4 szukajÄc partycji z flagÄ
           active (aktywna) i uruchomi siÄ z tej partycji. Dozwolona jest
           tylko jedna partycja oznaczona jako aktywna. JeÅli poda siÄ ext,
           przeszukiwanie obejmie również partycje rozszerzone. ObecnoÅÄ
           rozszerzonego gÅównego programu ÅadujÄcego w gÅównym sektorze
           rozruchowym (MBR = sektor 0) dysku, wpÅywa na dziaÅanie opcji -A.

       -p  Wymaga interaktywnego wpisania wszystkich haseÅ podanych w pliku
           konfiguracyjnym jako "".

       -P {fix|ignore|opcja-globalna}
           Naprawienie lub zignorowanie bÅÄdnych tablic partycji, tzn. tablicy
           partycji z niepasujÄcymi adresami sektora/gÅowicy/cylindra.
           Najpierw należy zawsze spróbowaÄ użyÄ ignore gdyż fix nadpisze
           tablicÄ partycji, byÄ może niszczÄc wszystkie partycje na dysku.

           ignore jest używane także po to aby obejÅÄ sprawdzanie tablicy
           partycji w poszukiwaniu typów partycji, które mogÄ nie pozwalaÄ
           na instalacjÄ sektora startowego LILO. ProszÄ porównaÄ z flagÄ
           "-F", która unieważnia sprawdzanie bieżÄcego sektora
           rozruchowego.

           opcja globalna pozwala na przekazanie dowolnej opcji, która może
           pojawiÄ siÄ w sekcji globalnej (u góry) pliku konfiguracyjnego
           (/etc/lilo.conf). Na przykÅad -P nowarn przekaże opcjÄ "nowarn",
           tak jakby "nowarn" pojawiÅo siÄ pliku konfiguracyjnym (tak samo,
           jak przeÅÄcznik "-w"). Podobnie, -P timeout=50 doda lub przesÅoni
           wiersz "timeout=" w pliku konfiguracyjnym. ProszÄ zauważyÄ, że
           przeÅÄcznik -P w rzeczywistoÅci dubluje wiele przeÅÄczników
           wiersza polecenia. Jednak nie jest to dokÅadnie to samo, ponieważ
           niektóre przeÅÄczniki przesÅaniajÄ inne opcje, np. "-g" (-P
           geometric), "-L" (-P lba32).

       -q  WyÅwietla aktualnie mapowane pliki. lilo tworzy plik, domyÅlnie
           /boot/map, zawierajÄcy wszystkie nazwy i lokalizacje jÄder
           startowych. Ta opcja wyÅwietli te nazwy. ProszÄ użyÄ wraz z opcjÄ
           -v aby uzyskaÄ bardziej szczegóÅowÄ informacjÄ na temat
           zainstalowanych programów rozruchowych.

       -r gÅówny-katalog
           Wykonuje chroot do podanego katalogu przed podjÄciem jakiegokolwiek
           dziaÅania. Nowy katalog gÅówny musi zawieraÄ katalog /dev i może
           potrzebowaÄ katalogu /boot.  Może byÄ także potrzebny plik
           /etc/lilo.conf.

       -R wiersz poleceÅ
           Ta opcja zmienia domyÅlnÄ liniÄ poleceÅ dla programu rozruchowego
           podczas jego nastÄpnego uruchomienia. Po wykonaniu wiersz ten
           zostanie usuniÄty, ponieważ jest on tylko jednorazowy. Na ogóÅ
           jest to wykorzystywane w skryptach zamykania systemu, zaraz przed
           wywoÅaniem "shutdown -r". Użyte bez żadnego argumentu anuluje
           zablokowanÄ lub przywróci liniÄ komend.

       -s plik-zapisu
           Gdy lilo zapisuje nowy sektor rozruchowy zachowuje poprzedniÄ jego
           zawartoÅÄ w pliku o domyÅlnej nazwie boot/boot.NNNN, gdzie NNNN
           jest szesnastkowym zapisem gÅównego i pobocznego numeru urzÄdzenia
           danego dysku/partycji.

           Ta opcja wyznacza zapasowy plik zapisu na jeden z trzech sposobów:
           katalog zapisu (domyÅlnym jest "/boot") używajÄc domyÅlnej nazwy
           pliku "boot.NNNN" w podanym katalogu; szablon Åcieżki, do którego
           dopisywane jest ".NNNN" (domyÅlnym byÅby "/boot/boot"); peÅna nazwa
           Åcieżki pliku, która musi zawieraÄ poprawny przyrostek ".NNNN". Z
           opcjÄ -u konieczne jest podanie peÅnej Åcieżki pliku.

       -S plik-zapisu
           Normalnie lilo nie nadpisze istniejÄcego zapisanego pliku. Ta opcja
           mówi, że nadpisywanie jest wymuszone. Tak jak z -s okreÅleniem
           musi byÄ katalog zapisu, szablon nazwy lub peÅna Åcieżka
           (zawierajÄca przyrostek ".NNNN").

       -t  Test. Nic nie jest zapisywane do sektora rozruchowego sektora ani
           do pliku mapy. Użyte razem z opcjÄ -v wyÅwietla co lilo ma zamiar
           robiÄ.

       -T opcja
           Wypisuje informacje systemowÄ, z której czÄÅÄ pochodzi z BIOS-u.
           Jest to wygodniejsze od uruchamiania diagnostycznej dyskietki LILO.
           opcja może byÄ każdÄ z podanych:

              help  - wypisuje listÄ dostÄpnych diagnostyk
              ChRul - wypisuje typy partycji podlegajÄce Zasadom-Zmian
                      (Change-Rules)
              EBDA  - wypisuje informacje o Rozszerzonym Obszarze Danych
                      BIOSU (Extended BIOS Data Area)
              geom=<dysk> wypisuje geometriÄ dysku np. geom=0x80
              geom  - wypisuje geometriÄ dla wszystkich dysków
              table=<dysk> wypisuje podstawowÄ tablicÄ partycji;
                      np. table=/dev/sda
              video - wypisuje dostÄpne tryby graficzne programu rozruchowego

       -u [nazwa-urzÄdzenia]
           Dezinstalacja lilo, poprzez powrotne skopiowanie zapisanego
           wczeÅniej sektora rozruchowego. Wraz z tÄ opcjÄ użyte mogÄ byÄ
           parametry -s i -C. Nazwa-urzÄdzenia jest opcjonalna. Sprawdzany
           jest czas i data pliku.

       -U [nazwa-urzÄdzenia]
           Tak jak przy -u, ale bez sprawdzenia czasu i daty.

       -v [numer]
           ZwiÄkszenie poziomu komunikatów. Podanie od jednej do piÄciu opcji
           -v sprawi, że lilo wyÅwietli wiÄcej komunikatów. Numer (od 1 do
           5) oznacza poziom szczegóÅowoÅci.

       -V  WyÅwietla numer wersji.

       -w[+|-]
           Jako -w lub -w- - wyÅÄcza ostrzeżenia. Użyte jako -w+ przesÅania
           nowarn z pliku konfiguracyjnego i pokazuje ostrzeżenia.

       -x opcja
           Tylko dla instalacji RAID. Opcja może byÄ każdym ze sÅów
           kluczowych none, auto, mbr, mbr-only, lub oddzielonÄ przecinkami
           listÄ dodatkowych urzÄdzeÅ startowych (lista nie może zawieraÄ
           spacji).

           Instalacje RAID zapisujÄ wpis rozruchowy na partycji RAID.
           Warunkowe zapisywanie MBR-u może pomóc w ustawieniu RAID-a jako
           ÅadujÄcy (bootable) podczas odzyskiwania, lecz wszystkie domyÅlne
           dziaÅania mogÄ zostaÄ unieważnione. DziaÅanie podobne do
           poprzedniej wersji jest osiÄgniÄte dziÄki opcji -x mbr-only.

       -X  Zarezerwowane do wewnÄtrznego użycia przez LILO. Może dawaÄ
           różne wyniki dla różnych wersji LILO. Linia zaczynajÄca siÄ od
           "CFLAGS=" zawiera opcje kompilatora użyte do utworzenia tej wersji
           LILO.

       -z  Gdy użyte z opcjÄ "-M", usuwa numer seryjny urzÄdzenia.
           Przeważnie opcja ta używana jest w nastÄpujÄcej sekwencji do
           wygenerowania nowego numeru seryjnego urzÄdzenia:

                lilo -z -M /dev/sda
                lilo -M /dev/sda

       -Z opcja
           Przekazuje programowi rozruchowego, że konieczna jest specjalna
           uwaga, ponieważ BIOS nie przekazuje poprawnego kodu urzÄdzenia w
           DL (-Z0). Lub daje informacje, że BIOS zawsze przekazuje poprawny
           kod (-Z1). Odnosi siÄ do, i przesÅania, opcjÄ pliku
           konfiguracyjnego "bios-passes-dl=".

KONFIGURACJA
       Powyższe opcje linii poleceÅ odpowiadajÄ podanym poniżej sÅowom
       kluczowym w pliku konfiguracyjnym.

        -b bootdev boot=bootdev   -B file.bmp bitmap=file.bmp  -c compact
        -d dsec delay=dsec  -D label default=label  -f file disktab=file
       -g geometric  -l linear  -L lba32  -m mapfile map=mapfile  -P fix
       fix-table  -P ignore ignore-table  -s file backup=file  -S file
       force-backup=file  -v [N] verbose=N  -w nowarn  -x option
       raid-extra-boot=option  -Z option bios-passes-dl=option

OPCJE ROZRUCHOWE
       Opcje podane tutaj mogÄ byÄ podane z linii komend gdy Åadowany jest
       obraz jÄdra. Opcje te sÄ przetwarzane przez LILO i usuwane z linii
       komend przekazywanej do jÄdra, chyba że zaznaczono inaczej.

       lock
           Blokuje liniÄ komend, tak jakby "lock" byÅo podane w pliku
           /etc/lilo.conf.

       mem=###[,K,M,G]
           Ustala maksymalnÄ iloÅÄ pamiÄci w systemie w bajtach, kilobajtach,
           megabajtach lub gigabajtach. Ta opcja nie jest usuwana z linii
           komend i jest zawsze przekazywana do jÄdra.

       nobd
           WyÅÄcza pobieranie danych z BIOS-u. Opcja ta jest zarezerwowana do
           użytku z BIOS-ami niekompatybilnymi z IBM, które zawieszajÄ siÄ
           na liniach:

                Loading...............
                BIOS data check

       vga=[ASK,EXT,EXTENDED,NORMAL,###,0x###]
           Pozwala unieważniÄ domyÅlny tryb wideo podczas startu jÄdra.

BÅÄDY ÅADOWANIA SYSTEMU
       Proces Åadowania systemu dzieli siÄ na dwa etapy. Program ÅadujÄcy
       pierwszego stopnia jest pojedynczym sektorem i Åadowany jest przez BIOS
       lub przez program ÅadujÄcy do MBR. Åaduje on wielosektorowy program
       ÅadujÄcy drugiego stopnia, lecz jest bardzo ograniczonej wielkoÅci. Gdy
       program ÅadujÄcy pierwszego stopnia przejmuje kontrolÄ, wypisuje literÄ
       "L"; gdy jest gotowy przekazaÄ kontrolÄ programu ÅadujÄcemu drugiego
       stopnia wypisuje literÄ "I". Gdy wystÄpi jakikolwiek bÅÄd, np. bÅÄd
       odczytu z dysku, wypisany bÄdzie szesnastkowy kod bÅÄdu i operacja
       zostanie powtórzona. Wszystkie szesnastkowe kody bÅÄdów sÄ
       wartoÅciami zwracanymi przez BIOS, z wyjÄtkiem wartoÅci 40, 99 i 9A,
       które sÄ generowane przez LILO. A oto czÄÅciowa lista kodów bÅÄdów:

         00 no error (brak bÅÄdu)
         01 invalid disk command (nieprawidÅowe polecenie dysku)
         02 address mark not found (nie znaleziono znacznika adresu)
         03 disk write-protected (dysk zabezpieczony przed zapisem
         04 sector not found (nie znaleziono sektora)
         06 floppy disk removed (wysuniÄto dyskietkÄ)
         08 DMA overrun (przepeÅnienie DMA)
         0A bad sector flag (bÅÄdna flaga sektora)
         0B bad track flag (bÅÄdna flaga Åcieżki)
         20 controller failure (bÅÄd kontrolera)
         40 seek failure (BIOS) (bÅÄd wyszukiwania)
         40 cylinder>1023 (LILO)
         99 invalid second stage index sector (LILO) (nieprawidÅowy indeks
       sektora drugiej fazy LILO)
         9A no second stage loader signature (LILO) (brak sygnatury drugiej fazy
       LILO)
         AA drive not ready (dysk nie jest gotowy)
         FF sense operation failed

       Kod bÅÄdu nr 40 jest generowany przez BIOS lub przez LILO podczas
       konwersji liniowego (24-bitowego) adresu dyskowego na adres
       geometryczny (C:H:S). BÅÄd ten może byÄ wywoÅany także na starszych
       systemach, które nie obsÅugujÄ adresowania lba32 (32-bitowego). BÅÄdy
       99 oraz 9A najczÄÅciej oznaczajÄ, że nie da siÄ odczytaÄ pliku mapy
       (-m lub map=), np. gdy LILO nie zostaÅo uruchomione po jakiejÅ zmianie
       systemowej, lub jest nieÅcisÅoÅÄ pomiÄdzy tym, czego użyÅo LILO (lilo
       -v3 aby wyÅwietliÄ), a tym co jest aktualnie używane przez BIOS (do
       zdiagnozowania tego problemu może byÄ potrzebna jedna z dyskietek
       diagnostycznych, dostÄpnych w źródÅowej dystrybucji).

       Gdy program ÅadujÄcy drugiego stopnia otrzyma kontrolÄ od tego
       pierwszego stopnia, wypisuje literÄ "L", a po zainicjowaniu siÄ,
       wÅÄczajÄc weryfikacjÄ "Tablicy Deskryptorów" - listy jÄder/innych do
       zaÅadowania - wypisze literÄ "O", formujÄc caÅe sÅowo "LILO" pisane
       wielkimi literami.

       Wszystkie bÅÄdy programu ÅadujÄcego drugiego stopnia sÄ wiadomoÅciami w
       jÄzyku angielskim i próbujÄ wskazaÄ, mniej lub bardziej udanie, istotÄ
       bÅÄdu.

BÅÄDY
       Opcje pliku konfiguracyjnego "backup" i "force-backup" powinny okreÅlaÄ
       katalog zapasowy lub szablon Åcieżki pliku zapasowego na wszystkich
       instalacjach RAID. Użycie jawnej nazwy pliku może nie pozwoliÄ na
       poprawne utworzenie wielu plików zapasowych. Najlepiej jest używaÄ
       mechanizmu domyÅlnego, ponieważ dziaÅa on poprawnie we wszystkich
       przypadkach.

PRAWA AUTORSKIE
        Copyright (C) 1992-1998 Werner Almesberger  Copyright (C) 1999-2007
       John Coffman  Copyright (C) 2009-2013 Joachim Wiedorn

       Dystrybucja i użycie w postaci binarnej i źródÅowej z (lub bez)
       modyfikacjami jest dozwolone na zasadach licencji BSD doÅÄczonej w
       pliku COPYING.

AUTOR
       lilo napisali:

        Werner Almesberger (wersje: 0-21),  John Coffman (wersje: 21.2-22.8),
        Joachim Wiedorn (od wersji 23.0).

       Niniejsza strona podrÄcznika systemowego zostaÅa napisana przez Wernera
       Almesbergera i Joachima Wiedorna <ad_debian at joonet.de>.

ZOBACZ TAKŻE
       lilo.conf(5), liloconfig(8), lilo-uuid-diskid(8), mkrescue(8),
       fdisk(8), mkinitrd(8)

TÅUMACZENIE
       Autorami polskiego tÅumaczenia niniejszej strony podrÄcznika man sÄ:
       Adam Byrtek (PTM) <alpha@irc.pl>, Grzegorz GoÅawski (PTM)
       <grzegol@pld.org.pl> i MichaÅ KuÅach <michal.kulach@gmail.com>.

       Polskie tÅumaczenie jest czÄÅciÄ projektu manpages-pl; uwagi, pomoc,
       zgÅaszanie bÅÄdów na stronie http://sourceforge.net/projects/manpages-
       pl/. Jest zgodne z wersjÄ  24.0 oryginaÅu.



24.0                              2013-05-07                           LILO(8)