view

VIM(1)                      General Commands Manual                     VIM(1)



AD
       vim - Vi IMproved, bir programcının metin düzenleyicisi

ÃZET
       vim [seçenekler] [dosya ..]
       vim [seçenekler] -
       vim [seçenekler] -t etiket
       vim [seçenekler] -q [hatadosyası]

       ex
       view
       gvim gview evim eview
       rvim rview rgvim rgview

TANIM
       Vim, Vi ile yukarıya doÄru uyumlu olan bir metin düzenleyicisidir.
       Her tür düz metni düzenlemede kullanılabilir.  Ãzellikle
       programları düzenlemede yararlıdır.

       Vi üzerine yapılmıŠbirçok geliÅtirme ve iyileÅtirmeyi içerir: Ãok
       düzeyli geri alma, çoklu pencereler ve arabellekler, sözdizim
       vurgulama, komut satırı düzenleme, dosya adı tamamlama, çevrimiçi
       yardım, görsel seçim vb.  Vim ve Vi arasındaki deÄiÅikliklerin bir
       özeti için ":help vi_diff.txt" dosyasına bir göz atın.

       Vim'i çalıÅtırırken gerekli olan yardımın çoÄu çevrimiçi
       yardım sisteminden elde edilebilir. Bunun için ":help" komutunu
       kullanabilirsiniz.  AÅaÄıda ÃEVRÄ°MÄ°ÃÄ° YARDIM bölümüne bakın.

       Genelde Vim tek bir dosyayı düzenlemek için Åu komutla
       çalıÅtırılır:

            vim dosya

       Biraz daha açacak olursak:

            vim [seçenekler] [dosyalistesi]

       EÄer dosya listesi saÄlanmamıÅsa, düzenleyici boÅ bir arabellek
       açar.  Bunun dıÅında aÅaÄıdaki dört seçenekten bir tanesi de bir
       veya birden çok dosyayı düzenlemek için kullanılabilir.

       dosya ..    Dosya adlarının bir listesi.  Bunlardan ilki ekrana
                   getirilip arabelleÄe yüklenir.  Ä°mleç arabelleÄin ilk
                   satırında konumlandırılır.  DiÄer dosyalara ":next"
                   komutu ile geçebilirsiniz.  Adı tire ile baÅlayan bir
                   dosyayı düzenlemek için dosya listesinin baÅına "--"
                   koyun.

       -           Düzenlenecek dosya stdin'den okunur.  Komutlar bir tty
                   olması gereken stderr'den okunur.

       -t {etiket} Düzenlenecek dosya ve bu dosyanın baÅlangıç imleç
                   konumu bir "etiket"e dayanır, bir tür bıraktıÄınız
                   konumu belirten bir ayraç gibi.  Etiket dosyasında
                   {etiket} aranır, iliÅkin dosya Åu anki dosya olur ve
                   iliÅkin komut çalıÅtırılır.  Bu genelde C programları
                   için kullanılır, {etiket} bu durumda bir iÅlev olabilir.
                   Bunun sonucunda bu iÅlevi içeren dosya o anki dosya olur
                   ve imleç bu iÅlevin baÅlangıcına konumlandırılır.  Ek
                   bilgi için: ":help tag-commands".

       -q [hatadosyası]
                   Hızlı düzelt kipinde baÅlat [hatadosyası] okunur ve ilk
                   hata görüntülenir.  EÄer [hatadosyası] saÄlanmazsa,
                   dosya adı 'errorfile' seçeneÄinden alınır (öntanımlı
                   olarak Amiga için "AztecC.Err", diÄer sistemlerde
                   "errors.err").  Sonraki hatalara ":cn" komutu ile
                   geçilebilir.  Ek bilgi için: ":help quickfix".

       Vim girilen komutun adına göre deÄiÅik biçimde davranır
       (çalıÅtırılabilir hâlâ aynı dosya olarak kalabilir).

       vim       "Normal" kip, standart çalıÅma biçimi.

       ex        Ex kipinde baÅlat.  "-e" deÄiÅkeni ile de baÅlatılabilir.
                 Normal kipe ":vi" komutu ile geçilebilir.

       view      Saltokunur kipte baÅlat.  Bu kipte dosya yazımına izin
                 verilmez.  "-R" deÄiÅkeni ile de baÅlatılabilir.

       gvim gview
                 Grafik arabirim sürümü.  Yeni bir pencere açar.  "-g"
                 deÄiÅkeni ile de baÅlatılabilir.

       evim eview
                 Kolay kipte baÅlatılan grafik arabirim sürümü.  Yeni bir
                 pencere açar.  "-y" deÄiÅkeni ile de baÅlatılabilir.

       rvim rview rgvim rgview
                 Yukarıdaki ile aynı, ancak sınırlamalar içerir.  Kabuk
                 komutları çalıÅtırılamaz veya Vim askıya alınamaz.
                 "-Z" deÄiÅkeni ile de baÅlatılabilir.

SEÃENEKLER
       Seçenekler bir sıra gözetmeksizin dosya adlarından önce veya sonra
       kullanılabilir.  Herhangi bir deÄiÅken içermeyen seçenekler bir
       tirenin ardında sıralanabilir.

       +[num]      İlk dosya için imleç "num" satırında
                   konumlandırılacaktır.  EÄer "num" eksikse imleç en son
                   satırda baÅlar.

       +/{dizge}   Ä°lk dosya için imleç {dizgi}'nin ilk eÅleÅmesinin olduÄu
                   satırda konumlandırılacaktır.  Kullanılabilir arama
                   dizgileri için ":help search-pattern" yazın.

       +{komut}

       -c {komut}  Ä°lk dosya okunduktan sonra {komut} çalıÅtırılır.
                   {komut} bir Ex komutu olarak iÅletilir.  EÄer {komut}
                   boÅluk içeriyorsa çift tırnak içerisine alınmalıdır
                   (bu kullanılan kabuÄa baÄlıdır).  Ãrnek: vim "+set si"
                   main.c
                   Not: 10 taneye kadar "+" veya "-c" komutu
                   kullanabilirsiniz.

       -S {dosya}  İlk dosya okunduktan sonra {dosya} kaynak alınır.  -c
                   "source {dosya}" bu komutun eÅdeÄeridir.  {dosya}, '-' ile
                   baÅlayamaz.  EÄer {dosya} saÄlanmazsa "Session.vim"
                   kullanılır (yalnızca -S son deÄiÅken olarak
                   kullanıldıÄında iÅe yarar).

       --cmd {komut}
                   "-c" komutu gibi, ancak komut herhangi bir vimrc
                   dosyasını iÅletmeden önce çalıÅtırılır.  "-c"
                   komutundan baÄımsız olarak bu komutlardan 10 taneye kadar
                   çalıÅtırabilirsiniz.

       -A          EÄer Vim saÄdan sola yazılan dosyaları ve Arapça klavye
                   dizilimini kullanabilmesi için ARAPÃA desteÄi ile
                   derlenmiÅe bu seçenek Vim'i Arapça kipinde baÅlatır
                   ('arabic' seçeneÄi açılır).  Aksi durumda Vim hata
                   verip çıkar.

       -b          Ä°kili kip.  Bir çalıÅtırılabiliri veya ikili dosyayı
                   düzenlemeye olanacak saÄlayacak birkaç seçenek
                   ayarlanır.

       -C          Uyumlu kip. 'compatible' seçeneÄini ayarlar.  Bu kipte Vim
                   bir .vimrc dosyası var olsa bile genelde Vi gibi
                   davranır.

       -d          KarÅılaÅtırma kipinde baÅlat.  Bir, iki, üç veya dört
                   adet dosya adı deÄiÅkeni olmalıdır.  Vim bütün
                   dosyaları yan yana açar ve aralarındaki deÄiÅiklikleri
                   gösterir.  vimdiff(1) gibi çalıÅır.

       -d {aygıt} {aygıt}'ı bir uçbirim olarak kullanmak için açar.
                   Yalnızca Amiga'da çalıÅır.  Ãrnek: "-d
                   con:20/30/600/150".

       -D          Hata ayıklama kipi.  Bir betiÄin ilk komutunu
                   çalıÅtırırken hata ayıklama kipine geçer.

       -e          Vim'i Ex kipinde baÅlatır, "ex" çalıÅtırılabiliri ile
                   aynı iÅlevi görür.

       -E          Vim'i geliÅtirilmiÅ Ex kipinde baÅlatır, "exim"
                   çalıÅtırılabiliri ile aynı iÅlevi görür.

       -f          Ãnplan.  Grafik arabirim sürümü için Vim baÅladıÄı
                   kabuktan ayrılmayacak ve kendisini çatallamayacaktır.
                   Amiga'da, Vim yeni bir pencere açmak için yeniden
                   baÅlatılmaz.  Bu seçenek Vim düzenleme oturumunun
                   bitmesini bekleyecek bir program tarafından
                   baÅlatıldıÄında kullanılmalıdır (örn. mail).
                   Amiga'da ":sh" ve ":!" komutları çalıÅmayacaktır.

       --nofork    Ãnplan.  Grafik arabirim sürümü için Vim baÅladıÄı
                   kabuktan ayrılmayacak ve kendisini çatallamayacaktır.

       -F          EÄer Vim saÄdan sola yazılan dosyaları ve Farsça klavye
                   dizilimini kullanabilmesi için FKMAP desteÄi ile
                   derlenmiÅse, bu seçenek Vim'i Farsça kipinde baÅlatır
                   ('fkmap' ve 'rightleft' seçenekleri açılır).  Aksi
                   durumda Vim hata verip çıkar.

       -g          EÄer Vim grafik arabirim desteÄi ile derlenmiÅse bu
                   seçenek grafik arabirimi çalıÅtırır.  EÄer grafik
                   arabirim desteÄi eklenmemiÅse Vim hata verir ve çıkar.

       -h          Komut satırı deÄiÅkenleri ve seçenekleri üzerine biraz
                   yardım saÄlar.  Bu komuttan sonra Vim çıkar.

       -H          EÄer Vim saÄdan sola yazılan dosyaları ve Ä°branca klavye
                   dizilimini kullanabilmesi için RIGHTLEFT desteÄi ile
                   derlenmiÅse, bu seçenek Vim'i Ä°branca kipinde baÅlatır
                   ('hkmap' ve 'rightleft' seçenekleri açılır).  Aksi
                   durumda Vim hata verir ve çıkar.

       -i {viminfo}
                   Ãntanımlı "~/.viminfo" dosyası yerine kullanılacak olan
                   viminfo dosyasını belirtmek için kullanılır.  Bu komut
                   aynı zamanda viminfo kullanımını atlamak için de
                   kullanılabilir.  Bunun için dosya adı yerine "NONE"
                   vermeniz yeterlidir.

       -L          -r ile aynı.

       -l          Lisp kipi.  Bu deÄiÅken 'lisp' ve 'showmatch'
                   seçeneklerini açar.

       -m          Dosya yazma seçeneÄi kapalıdır.  ´write' seçeneÄini
                   sıfırlar.  ArabelleÄi hâlâ deÄiÅtirebilirsiniz, ancak
                   dosyayı yazmak olanaklı deÄildir.

       -M          DeÄiÅikliklere izin verilmez. 'modifiable' ve 'write'
                   seçenekleri kapatılır, böylece deÄiÅiklik yapılamaz ve
                   dosyalar yazılamaz.  Bu seçenekleri yeniden açıp
                   deÄiÅiklik yapmayı etkinleÅtirebilirsiniz.

       -N          Uyumsuz kip. 'no-compatible' seçeneÄini sıfırlar.  Bu
                   seçenekle birlikte Vim biraz daha düzgünce çalıÅır,
                   ancak bir .vimrc dosyası olmamasına raÄmen Vi ile daha az
                   uyumludur.

       -n          Bir takas dosyası kullanılmaz.  Ãökme sonrası kurtarma
                   olanaklı olmayacaktır.  EÄer çok yavaÅ bir ortamda dosya
                   çalıÅıyorsanız (örn. disket) yararlı olabilir.  ":set
                   uc=0" ile de yapılabilir.  Geri almak için ":set uc=200"
                   yapın.

       -nb         NetBeans için bir düzenleyici sunucusu olur.
                   Ayrıntılar için belgelere bakın.

       -o[N]       N sayıda pencereyi üst üste açar.  N verilmezse, her
                   dosya için bir pencere açar.

       -O[N]       N sayıda pencereyi yan yana açar.  N verilmezse, her
                   dosya için bir pencere açar.

       -p[N]       N sayıda sekme açar.  N verilmezse, her dosya için bir
                   sekme açar.

       -R          Saltokunur kip.  ´readonly' seçeneÄi açılır.
                   ArabelleÄi hâlâ deÄiÅtirebilirsiniz, ancak yanlıÅlıkla
                   dosyanın üzerine yazmaktan sizi korur.  Dosyanın
                   üzerine yazmak istemiyorsanız, Ex komutuna bir ünlem imi
                   ekleyin, örn. ":w!".  -R seçeneÄi aynı zamanda -n
                   seçeneÄini de uygular (yukarıda bakın).  ´readonly'
                   seçeneÄi ":set noro" ile sıfırlanabilir.  Ek bilgi
                   için: ":help 'readonly'".

       -r          Takas dosyalarını içerdikleri kurtarma bilgilerini
                   gösterecek biçimde listeler.

       -r {dosya}  Kurtarma kipi.  ÃökmüŠbir düzenleme oturumunu takas
                   dosyasını kullanarak kurtarır.  Takas dosyası dosya ile
                   aynı ada iye olup sonuna ".swp" eklenmiÅtir.  Ek bilgi
                   için: ":help recovery".

       -s          Sessiz kip. Yalnızca "Ex" olarak baÅlatıldıÄında veya
                   "-e" seçeneÄi "-s" seçeneÄinden önce verildiÄinde
                   çalıÅır.

       -s {betikgir}
                   {betikgir} betik dosyası okunur.  Dosyadaki karakterler
                   onları siz girmiÅsiniz gibi kabul edilir.  Aynısı
                   ":source! {betikgir}" komutu ile de gerçekleÅtirilebilir.
                   EÄer dosyanın sonuna düzenleyici çıkmadan önce
                   gelinirse, sonraki karakterler klavyeden okunur.

       -T {uçbirim}
                   Vim'e kullandıÄınız uçbirimin adını söyler.
                   Yalnızca kendiliÄinden okunamazsa gereklidir.  Vim'in
                   tanıdıÄı bir uçbirim olmalıdır veya termcap veya
                   terminfo dosyasında tanımlı olmalıdır.

       -u {vimrc}  İlklendirme için {vimrc} dosyasındaki komutları kullan.
                   DiÄer tüm ilklendirmeler atlanır.  Bunu özel türde
                   dosyaları düzenlemek için kullanın.  Dosya adı olarak
                   "NONE" verilirse tüm özelleÅtirmeler atlanır.  Ek bilgi
                   için vim içinde ":help initialization" bölümüne
                   bakın.

       -U {gvimrc} Grafik arabirim ilklendirmesi için {gvimrc} dosyasındaki
                   komutlara bakın.  DiÄer tüm grafik arabirim
                   ilklendirmeleri atlanır.  Dosya adı olarak "NONE"
                   verilirse tüm özelleÅtirmeler atlanır.  Ek bilgi için
                   vim içinde ":help gui-init" bölümüne bakın.

       -V[N]       Sözlü anlatım.  Hangi dosyaların kaynak alındıÄını
                   ve viminfo dosyasından nelerin okunduÄunu yazdırır.
                   'verbose' için isteÄe baÄlı N seçeneÄi kullanılabilir.
                   Ãntanımlı sayı 10'dur.

       -v          Vim'i "vi" yazarak baÅlatırmıŠgibi Vi kipinde baÅlatır.
                   Bu yalnızca çalıÅtırılabilir "ex" olduÄunda bir iÅe
                   yarar.

       -w {betikçık}
                   GirdiÄiniz tüm karakterler siz Vim'den çıkana deÄin
                   {betikçık} dosyasında saklanır.  Bu "vim -s" veya
                   ":source" komutu ile kullanılacak bir betik yaratmaya
                   yarar.  EÄer {betikçık} dosyası varsa karakterler
                   dosyaya eklenir.

       -W {betikçık}
                   -w gibi, ancak var olan bir dosyanın üzerine yazar.

       -x          Dosya yazarken Åifreleme kullanır.  Bir Åifre girmeniz
                   istenecektir.

       -X          X sunucusuna baÄlanmaz.  Vim'in uçbirimde baÅlama
                   süresini azaltır ancak pencere baÅlıÄı ve pano
                   kullanılamaz.

       -y          Vim'i "evim" veya "eview" yazarak baÅlatırmıŠgibi kolay
                   kipte baÅlatır.  Vim'i diÄer tıkla ve yaz
                   düzenleyicileri gibi çalıÅtırır.

       -Z          Kısıtlı kip.  Program "r" yazarak baÅlatılmıŠgibi
                   davranır.

       --          Seçeneklerin bittiÄini belirtir.  Bundan sonraki
                   deÄiÅkenler artık bir dosya adı olarak iÅletilir.  Aynı
                   zamanda '-' ile baÅlayan bir dosyayı tanıtmak için de
                   kullanılabilir.

       --echo-wid  Yalnızca GTK grafik arabirimi: Pencere numarasını
                   stdout'a yankıla.

       --help      Yardım iletisini yazdırır ve çıkar, "-h" gibi.

       --literal   Dosya adı deÄiÅkenlerini gerçek anlamda iÅlet, joker
                   karakterlerini geniÅletme.  Bunun kabuÄun karakterleri
                   kendiliÄinden geniÅlettiÄi Unix'te bir etkisi
                   bulunmamaktadır.

       --noplugin  Eklentileri yükleme.  "-u NONE" da aynı iÅlevi görür.

       --remote    Bir Vim sunucusuna baÄlan ve geri kalan deÄiÅkenlerde
                   belirtilen dosyaları düzenle. EÄer bir sunucu bulunamazsa
                   bir uyarı verilir ve dosyalar Åu anki Vim'de düzenlenir.

       --remote-expr {ifade}
                   Bir Vim sunucusuna baÄlan ve {ifade}'yi deÄerlendirip
                   sonucu stdout'a yazdır.

       --remote-send {anahtarlar}
                   Bir Vim sunucusuna baÄlan ve ona {anahtarlar} gönder.

       --remote-silent
                   --remote gibi, ancak bir sunucu bulunamazsa uyarı vermez.

       --remote-wait
                   --remote gibi, ancak Vim dosyalar düzenlenene kadar
                   çıkmaz.

       --remote-wait-silent
                   --remote-wait gibi, ancak bir sunucu bulunamazsa uyarı
                   vermez.

       --serverlist
                   Bulunabilecek bütün Vim sunucularını listeler.

       --servername {ad}
                   {ad}'ı bir sunucu adı olarak kullanır.  Bir --remote
                   deÄiÅkeni ve baÄlanacaÄı sunucunun adı ile
                   kullanılmadıÄı sürece Åu anki Vim için kullanılır.

       --socketid {id}
                   Yalnızca GTK grafik arabirimi: GtkPlug mekanizmasını
                   kullanarak gvim'i baÅka bir pencerede çalıÅtır.

       --version   Sürüm bilgisini yazdırır ve çıkar.

ÃEVRÄ°MÄ°ÃÄ° YARDIM
       Vim içinde ":help" yazarak baÅlayın.  Belirli bir konu üzerine
       yardım almak için ":help subject" yazın.  ÃrneÄin: "ZZ" komutu
       üzerine bilgi almak için ":help ZZ" yazın.  <Tab> ve CTRL-D
       kullanarak konuları tamamlayın (":help cmdline-completion").  Bir
       konumdan diÄerini atlamak için etiketler mevcuttur (bir tür köprü
       gibi), ek bilgi için ":help").  Tüm belgelendirmeyi bu biçimde
       okuyabilirsiniz, örneÄin: ":help syntax.txt".  ":help syntax.txt".

DOSYALAR
       /usr/share/vim/vim82/doc/*.txt
                      Vim belgelendirme dosyaları.  Tüm listeyi görmek
                      için ":help doc-file-list" yazın.

       /usr/share/vim/vim82/doc/tags
                      Belgelendirme içinde veri bulmak için kullanılan
                      etiketler dosyası.

       /usr/share/vim/vim82/syntax/syntax.vim
                      Sistem geneli sözdizim ilklendirmeleri.

       /usr/share/vim/vim82/syntax/*.vim
                      Programlama dilleri için sözdizim dosyaları.

       /etc/vimrc     Sistem geneli Vim ilklendirmeleri.

       ~/.vimrc       Sizin kiÅisel Vim ilklendirmeleriniz.

       /etc/gvimrc    Sistem geneli gvim ilklendirmeleri.

       ~/.gvimrc      Sizin kiÅisel gvim ilklendirmeleriniz.

       /usr/share/vim/vim82/optwin.vim
                      ":options" komutu için kullanılan betik, görsel
                      seçenek ayarları.

       /usr/share/vim/vim82/menu.vim
                      gvim için sistem geneli menü ilklendirmeleri.

       /usr/share/vim/vim82/bugreport.vim
                      Hata raporu oluÅturmak için kullanılan betik. Ek bilgi
                      için: ":help bugs".

       /usr/share/vim/vim82/filetype.vim
                      Dosya türünü adından tanıyan betik. Ek bilgi için:
                      ":help 'filetype'".

       /usr/share/vim/vim82/scripts.vim
                      Dosya türünü içeriÄinden tanıyan betik. Ek bilgi
                      için: ":help 'filetype'".

       /usr/share/vim/vim82/print/*.ps
                      PostScript yazdırması için kullanılan dosyalar.

       En güncel bilgiler için VİM ana sayfasını ziyaret edin:
       <URL:http://www.vim.org/>

AYRICA BAKINIZ
       vimtutor(1)

YAZAR
       Vim'in büyük çoÄunluÄu Bram Moolenaar tarafından baÅkalarının
       kayda deÄer yardımlarıyla yazılmıÅtır.  Ek bilgi için Vim içinde
       ":help credits" yazın.
       Vim Stevie tabanlıdır, yazarları: Tim Thompson, Tony Andrews ve G.R.
       (Fred) Walter.  Orijinal koddan geriye pek bir Åey kalmadıÄını
       söylemek yanlıŠolmaz.

HATALAR
       Bilinen hataların bir listesi için ":help todo" yazın.

       Unutmayın ki, baÅkaları tarafından hata olarak deÄerlendirilebilecek
       konuların bir çoÄu Vi'nin davranıÅlarına sadık kalınması
       nedeniyle vardır. Yine de bazı Åeylerin "Vi bunu deÄiÅik biçimde
       yapıyor" diye hata olabileceÄini düÅünüyorsanız, "vi_diff.txt"
       dosyasını dikkatle okuyun (veya Vim içinde :help vi_diff.txt yazın.
       Ek olarak 'compatible' ve 'cpoptions' seçeneklerine de bakabilirsiniz.



                                 11 Nisan 2006                          VIM(1)