vim

VIM(1)                       General Commands Manual                      VIM(1)



AD
       vim - Vi IMproved, bir programcının metin düzenleyicisi

ÖZET
       vim [seçenekler] [dosya ..]
       vim [seçenekler] -
       vim [seçenekler] -t etiket
       vim [seçenekler] -q [hatadosyası]

       ex
       view
       gvim gview evim eview
       rvim rview rgvim rgview

TANIM
       Vim, Vi ile yukarıya doğru uyumlu olan bir metin düzenleyicisidir.  Her
       tür düz metni düzenlemede kullanılabilir.  Özellikle programları
       düzenlemede yararlıdır.

       Vi üzerine yapılmış birçok geliştirme ve iyileştirmeyi içerir: Çok
       düzeyli geri alma, çoklu pencereler ve arabellekler, sözdizim vurgulama,
       komut satırı düzenleme, dosya adı tamamlama, çevrimiçi yardım, görsel
       seçim vb.  Vim ve Vi arasındaki değişikliklerin bir özeti için ":help
       vi_diff.txt" dosyasına bir göz atın.

       Vim'i çalıştırırken gerekli olan yardımın çoğu çevrimiçi yardım
       sisteminden elde edilebilir. Bunun için ":help" komutunu
       kullanabilirsiniz.  Aşağıda ÇEVRİMİÇİ YARDIM bölümüne bakın.

       Genelde Vim tek bir dosyayı düzenlemek için şu komutla çalıştırılır:

            vim dosya

       Biraz daha açacak olursak:

            vim [seçenekler] [dosyalistesi]

       Eğer dosya listesi sağlanmamışsa, düzenleyici boş bir arabellek açar.
       Bunun dışında aşağıdaki dört seçenekten bir tanesi de bir veya birden çok
       dosyayı düzenlemek için kullanılabilir.

       dosya ..    Dosya adlarının bir listesi.  Bunlardan ilki ekrana getirilip
                   arabelleğe yüklenir.  İmleç arabelleğin ilk satırında
                   konumlandırılır.  Diğer dosyalara ":next" komutu ile
                   geçebilirsiniz.  Adı tire ile başlayan bir dosyayı düzenlemek
                   için dosya listesinin başına "--" koyun.

       -           Düzenlenecek dosya stdin'den okunur.  Komutlar bir tty olması
                   gereken stderr'den okunur.

       -t {etiket} Düzenlenecek dosya ve bu dosyanın başlangıç imleç konumu bir
                   "etiket"e dayanır, bir tür bıraktığınız konumu belirten bir
                   ayraç gibi.  Etiket dosyasında {etiket} aranır, ilişkin dosya
                   şu anki dosya olur ve ilişkin komut çalıştırılır.  Bu genelde
                   C programları için kullanılır, {etiket} bu durumda bir işlev
                   olabilir.  Bunun sonucunda bu işlevi içeren dosya o anki
                   dosya olur ve imleç bu işlevin başlangıcına konumlandırılır.
                   Ek bilgi için: ":help tag-commands".

       -q [hatadosyası]
                   Hızlı düzelt kipinde başlat [hatadosyası] okunur ve ilk hata
                   görüntülenir.  Eğer [hatadosyası] sağlanmazsa, dosya adı
                   'errorfile' seçeneğinden alınır (öntanımlı olarak Amiga için
                   "AztecC.Err", diğer sistemlerde "errors.err").  Sonraki
                   hatalara ":cn" komutu ile geçilebilir.  Ek bilgi için: ":help
                   quickfix".

       Vim girilen komutun adına göre değişik biçimde davranır (çalıştırılabilir
       hâlâ aynı dosya olarak kalabilir).

       vim       "Normal" kip, standart çalışma biçimi.

       ex        Ex kipinde başlat.  "-e" değişkeni ile de başlatılabilir.
                 Normal kipe ":vi" komutu ile geçilebilir.

       view      Saltokunur kipte başlat.  Bu kipte dosya yazımına izin
                 verilmez.  "-R" değişkeni ile de başlatılabilir.

       gvim gview
                 Grafik arabirim sürümü.  Yeni bir pencere açar.  "-g" değişkeni
                 ile de başlatılabilir.

       evim eview
                 Kolay kipte başlatılan grafik arabirim sürümü.  Yeni bir
                 pencere açar.  "-y" değişkeni ile de başlatılabilir.

       rvim rview rgvim rgview
                 Yukarıdaki ile aynı, ancak sınırlamalar içerir.  Kabuk
                 komutları çalıştırılamaz veya Vim askıya alınamaz.  "-Z"
                 değişkeni ile de başlatılabilir.

SEÇENEKLER
       Seçenekler bir sıra gözetmeksizin dosya adlarından önce veya sonra
       kullanılabilir.  Herhangi bir değişken içermeyen seçenekler bir tirenin
       ardında sıralanabilir.

       +[num]      İlk dosya için imleç "num" satırında konumlandırılacaktır.
                   Eğer "num" eksikse imleç en son satırda başlar.

       +/{dizge}   İlk dosya için imleç {dizgi}'nin ilk eşleşmesinin olduğu
                   satırda konumlandırılacaktır.  Kullanılabilir arama dizgileri
                   için ":help search-pattern" yazın.

       +{komut}

       -c {komut}  İlk dosya okunduktan sonra {komut} çalıştırılır.  {komut} bir
                   Ex komutu olarak işletilir.  Eğer {komut} boşluk içeriyorsa
                   çift tırnak içerisine alınmalıdır (bu kullanılan kabuğa
                   bağlıdır).  Örnek: vim "+set si" main.c
                   Not: 10 taneye kadar "+" veya "-c" komutu kullanabilirsiniz.

       -S {dosya}  İlk dosya okunduktan sonra {dosya} kaynak alınır.  -c "source
                   {dosya}" bu komutun eşdeğeridir.  {dosya}, '-' ile
                   başlayamaz.  Eğer {dosya} sağlanmazsa "Session.vim"
                   kullanılır (yalnızca -S son değişken olarak kullanıldığında
                   işe yarar).

       --cmd {komut}
                   "-c" komutu gibi, ancak komut herhangi bir vimrc dosyasını
                   işletmeden önce çalıştırılır.  "-c" komutundan bağımsız
                   olarak bu komutlardan 10 taneye kadar çalıştırabilirsiniz.

       -A          Eğer Vim sağdan sola yazılan dosyaları ve Arapça klavye
                   dizilimini kullanabilmesi için ARAPÇA desteği ile derlenmişe
                   bu seçenek Vim'i Arapça kipinde başlatır ('arabic' seçeneği
                   açılır).  Aksi durumda Vim hata verip çıkar.

       -b          İkili kip.  Bir çalıştırılabiliri veya ikili dosyayı
                   düzenlemeye olanacak sağlayacak birkaç seçenek ayarlanır.

       -C          Uyumlu kip. 'compatible' seçeneğini ayarlar.  Bu kipte Vim
                   bir .vimrc dosyası var olsa bile genelde Vi gibi davranır.

       -d          Karşılaştırma kipinde başlat.  Bir, iki, üç veya dört adet
                   dosya adı değişkeni olmalıdır.  Vim bütün dosyaları yan yana
                   açar ve aralarındaki değişiklikleri gösterir.  vimdiff(1)
                   gibi çalışır.

       -d {aygıt}  {aygıt}'ı bir uçbirim olarak kullanmak için açar.  Yalnızca
                   Amiga'da çalışır.  Örnek: "-d con:20/30/600/150".

       -D          Hata ayıklama kipi.  Bir betiğin ilk komutunu çalıştırırken
                   hata ayıklama kipine geçer.

       -e          Vim'i Ex kipinde başlatır, "ex" çalıştırılabiliri ile aynı
                   işlevi görür.

       -E          Vim'i geliştirilmiş Ex kipinde başlatır, "exim"
                   çalıştırılabiliri ile aynı işlevi görür.

       -f          Önplan.  Grafik arabirim sürümü için Vim başladığı kabuktan
                   ayrılmayacak ve kendisini çatallamayacaktır.  Amiga'da, Vim
                   yeni bir pencere açmak için yeniden başlatılmaz.  Bu seçenek
                   Vim düzenleme oturumunun bitmesini bekleyecek bir program
                   tarafından başlatıldığında kullanılmalıdır (örn. mail).
                   Amiga'da ":sh" ve ":!" komutları çalışmayacaktır.

       --nofork    Önplan.  Grafik arabirim sürümü için Vim başladığı kabuktan
                   ayrılmayacak ve kendisini çatallamayacaktır.

       -F          Eğer Vim sağdan sola yazılan dosyaları ve Farsça klavye
                   dizilimini kullanabilmesi için FKMAP desteği ile derlenmişse,
                   bu seçenek Vim'i Farsça kipinde başlatır ('fkmap' ve
                   'rightleft' seçenekleri açılır).  Aksi durumda Vim hata verip
                   çıkar.

       -g          Eğer Vim grafik arabirim desteği ile derlenmişse bu seçenek
                   grafik arabirimi çalıştırır.  Eğer grafik arabirim desteği
                   eklenmemişse Vim hata verir ve çıkar.

       -h          Komut satırı değişkenleri ve seçenekleri üzerine biraz yardım
                   sağlar.  Bu komuttan sonra Vim çıkar.

       -H          Eğer Vim sağdan sola yazılan dosyaları ve İbranca klavye
                   dizilimini kullanabilmesi için RIGHTLEFT desteği ile
                   derlenmişse, bu seçenek Vim'i İbranca kipinde başlatır
                   ('hkmap' ve 'rightleft' seçenekleri açılır).  Aksi durumda
                   Vim hata verir ve çıkar.

       -i {viminfo}
                   Öntanımlı "~/.viminfo" dosyası yerine kullanılacak olan
                   viminfo dosyasını belirtmek için kullanılır.  Bu komut aynı
                   zamanda viminfo kullanımını atlamak için de kullanılabilir.
                   Bunun için dosya adı yerine "NONE" vermeniz yeterlidir.

       -L          -r ile aynı.

       -l          Lisp kipi.  Bu değişken 'lisp' ve 'showmatch' seçeneklerini
                   açar.

       -m          Dosya yazma seçeneği kapalıdır.  ´write' seçeneğini sıfırlar.
                   Arabelleği hâlâ değiştirebilirsiniz, ancak dosyayı yazmak
                   olanaklı değildir.

       -M          Değişikliklere izin verilmez. 'modifiable' ve 'write'
                   seçenekleri kapatılır, böylece değişiklik yapılamaz ve
                   dosyalar yazılamaz.  Bu seçenekleri yeniden açıp değişiklik
                   yapmayı etkinleştirebilirsiniz.

       -N          Uyumsuz kip. 'no-compatible' seçeneğini sıfırlar.  Bu
                   seçenekle birlikte Vim biraz daha düzgünce çalışır, ancak bir
                   .vimrc dosyası olmamasına rağmen Vi ile daha az uyumludur.

       -n          Bir takas dosyası kullanılmaz.  Çökme sonrası kurtarma
                   olanaklı olmayacaktır.  Eğer çok yavaş bir ortamda dosya
                   çalışıyorsanız (örn. disket) yararlı olabilir.  ":set uc=0"
                   ile de yapılabilir.  Geri almak için ":set uc=200" yapın.

       -nb         NetBeans için bir düzenleyici sunucusu olur.  Ayrıntılar için
                   belgelere bakın.

       -o[N]       N sayıda pencereyi üst üste açar.  N verilmezse, her dosya
                   için bir pencere açar.

       -O[N]       N sayıda pencereyi yan yana açar.  N verilmezse, her dosya
                   için bir pencere açar.

       -p[N]       N sayıda sekme açar.  N verilmezse, her dosya için bir sekme
                   açar.

       -R          Saltokunur kip.  ´readonly' seçeneği açılır.  Arabelleği hâlâ
                   değiştirebilirsiniz, ancak yanlışlıkla dosyanın üzerine
                   yazmaktan sizi korur.  Dosyanın üzerine yazmak
                   istemiyorsanız, Ex komutuna bir ünlem imi ekleyin, örn.
                   ":w!".  -R seçeneği aynı zamanda -n seçeneğini de uygular
                   (yukarıda bakın).  ´readonly' seçeneği ":set noro" ile
                   sıfırlanabilir.  Ek bilgi için: ":help 'readonly'".

       -r          Takas dosyalarını içerdikleri kurtarma bilgilerini gösterecek
                   biçimde listeler.

       -r {dosya}  Kurtarma kipi.  Çökmüş bir düzenleme oturumunu takas
                   dosyasını kullanarak kurtarır.  Takas dosyası dosya ile aynı
                   ada iye olup sonuna ".swp" eklenmiştir.  Ek bilgi için:
                   ":help recovery".

       -s          Sessiz kip. Yalnızca "Ex" olarak başlatıldığında veya "-e"
                   seçeneği "-s" seçeneğinden önce verildiğinde çalışır.

       -s {betikgir}
                   {betikgir} betik dosyası okunur.  Dosyadaki karakterler
                   onları siz girmişsiniz gibi kabul edilir.  Aynısı ":source!
                   {betikgir}" komutu ile de gerçekleştirilebilir.  Eğer
                   dosyanın sonuna düzenleyici çıkmadan önce gelinirse, sonraki
                   karakterler klavyeden okunur.

       -T {uçbirim}
                   Vim'e kullandığınız uçbirimin adını söyler.  Yalnızca
                   kendiliğinden okunamazsa gereklidir.  Vim'in tanıdığı bir
                   uçbirim olmalıdır veya termcap veya terminfo dosyasında
                   tanımlı olmalıdır.

       -u {vimrc}  İlklendirme için {vimrc} dosyasındaki komutları kullan.
                   Diğer tüm ilklendirmeler atlanır.  Bunu özel türde dosyaları
                   düzenlemek için kullanın.  Dosya adı olarak "NONE" verilirse
                   tüm özelleştirmeler atlanır.  Ek bilgi için vim içinde ":help
                   initialization" bölümüne bakın.

       -U {gvimrc} Grafik arabirim ilklendirmesi için {gvimrc} dosyasındaki
                   komutlara bakın.  Diğer tüm grafik arabirim ilklendirmeleri
                   atlanır.  Dosya adı olarak "NONE" verilirse tüm
                   özelleştirmeler atlanır.  Ek bilgi için vim içinde ":help
                   gui-init" bölümüne bakın.

       -V[N]       Sözlü anlatım.  Hangi dosyaların kaynak alındığını ve viminfo
                   dosyasından nelerin okunduğunu yazdırır.  'verbose' için
                   isteğe bağlı N seçeneği kullanılabilir. Öntanımlı sayı
                   10'dur.

       -v          Vim'i "vi" yazarak başlatırmış gibi Vi kipinde başlatır.  Bu
                   yalnızca çalıştırılabilir "ex" olduğunda bir işe yarar.

       -w {betikçık}
                   Girdiğiniz tüm karakterler siz Vim'den çıkana değin
                   {betikçık} dosyasında saklanır.  Bu "vim -s" veya ":source"
                   komutu ile kullanılacak bir betik yaratmaya yarar.  Eğer
                   {betikçık} dosyası varsa karakterler dosyaya eklenir.

       -W {betikçık}
                   -w gibi, ancak var olan bir dosyanın üzerine yazar.

       -x          Dosya yazarken şifreleme kullanır.  Bir şifre girmeniz
                   istenecektir.

       -X          X sunucusuna bağlanmaz.  Vim'in uçbirimde başlama süresini
                   azaltır ancak pencere başlığı ve pano kullanılamaz.

       -y          Vim'i "evim" veya "eview" yazarak başlatırmış gibi kolay
                   kipte başlatır.  Vim'i diğer tıkla ve yaz düzenleyicileri
                   gibi çalıştırır.

       -Z          Kısıtlı kip.  Program "r" yazarak başlatılmış gibi davranır.

       --          Seçeneklerin bittiğini belirtir.  Bundan sonraki değişkenler
                   artık bir dosya adı olarak işletilir.  Aynı zamanda '-' ile
                   başlayan bir dosyayı tanıtmak için de kullanılabilir.

       --echo-wid  Yalnızca GTK grafik arabirimi: Pencere numarasını stdout'a
                   yankıla.

       --help      Yardım iletisini yazdırır ve çıkar, "-h" gibi.

       --literal   Dosya adı değişkenlerini gerçek anlamda işlet, joker
                   karakterlerini genişletme.  Bunun kabuğun karakterleri
                   kendiliğinden genişlettiği Unix'te bir etkisi
                   bulunmamaktadır.

       --noplugin  Eklentileri yükleme.  "-u NONE" da aynı işlevi görür.

       --remote    Bir Vim sunucusuna bağlan ve geri kalan değişkenlerde
                   belirtilen dosyaları düzenle. Eğer bir sunucu bulunamazsa bir
                   uyarı verilir ve dosyalar şu anki Vim'de düzenlenir.

       --remote-expr {ifade}
                   Bir Vim sunucusuna bağlan ve {ifade}'yi değerlendirip sonucu
                   stdout'a yazdır.

       --remote-send {anahtarlar}
                   Bir Vim sunucusuna bağlan ve ona {anahtarlar} gönder.

       --remote-silent
                   --remote gibi, ancak bir sunucu bulunamazsa uyarı vermez.

       --remote-wait
                   --remote gibi, ancak Vim dosyalar düzenlenene kadar çıkmaz.

       --remote-wait-silent
                   --remote-wait gibi, ancak bir sunucu bulunamazsa uyarı
                   vermez.

       --serverlist
                   Bulunabilecek bütün Vim sunucularını listeler.

       --servername {ad}
                   {ad}'ı bir sunucu adı olarak kullanır.  Bir --remote
                   değişkeni ve bağlanacağı sunucunun adı ile kullanılmadığı
                   sürece şu anki Vim için kullanılır.

       --socketid {id}
                   Yalnızca GTK grafik arabirimi: GtkPlug mekanizmasını
                   kullanarak gvim'i başka bir pencerede çalıştır.

       --version   Sürüm bilgisini yazdırır ve çıkar.

ÇEVRİMİÇİ YARDIM
       Vim içinde ":help" yazarak başlayın.  Belirli bir konu üzerine yardım
       almak için ":help subject" yazın.  Örneğin: "ZZ" komutu üzerine bilgi
       almak için ":help ZZ" yazın.  <Tab> ve CTRL-D kullanarak konuları
       tamamlayın (":help cmdline-completion").  Bir konumdan diğerini atlamak
       için etiketler mevcuttur (bir tür köprü gibi), ek bilgi için ":help").
       Tüm belgelendirmeyi bu biçimde okuyabilirsiniz, örneğin: ":help
       syntax.txt".  ":help syntax.txt".

DOSYALAR
       /usr/share/vim/vim82/doc/*.txt
                      Vim belgelendirme dosyaları.  Tüm listeyi görmek için
                      ":help doc-file-list" yazın.

       /usr/share/vim/vim82/doc/tags
                      Belgelendirme içinde veri bulmak için kullanılan etiketler
                      dosyası.

       /usr/share/vim/vim82/syntax/syntax.vim
                      Sistem geneli sözdizim ilklendirmeleri.

       /usr/share/vim/vim82/syntax/*.vim
                      Programlama dilleri için sözdizim dosyaları.

       /etc/vimrc     Sistem geneli Vim ilklendirmeleri.

       ~/.vimrc       Sizin kişisel Vim ilklendirmeleriniz.

       /etc/gvimrc    Sistem geneli gvim ilklendirmeleri.

       ~/.gvimrc      Sizin kişisel gvim ilklendirmeleriniz.

       /usr/share/vim/vim82/optwin.vim
                      ":options" komutu için kullanılan betik, görsel seçenek
                      ayarları.

       /usr/share/vim/vim82/menu.vim
                      gvim için sistem geneli menü ilklendirmeleri.

       /usr/share/vim/vim82/bugreport.vim
                      Hata raporu oluşturmak için kullanılan betik. Ek bilgi
                      için: ":help bugs".

       /usr/share/vim/vim82/filetype.vim
                      Dosya türünü adından tanıyan betik. Ek bilgi için: ":help
                      'filetype'".

       /usr/share/vim/vim82/scripts.vim
                      Dosya türünü içeriğinden tanıyan betik. Ek bilgi için:
                      ":help 'filetype'".

       /usr/share/vim/vim82/print/*.ps
                      PostScript yazdırması için kullanılan dosyalar.

       En güncel bilgiler için VİM ana sayfasını ziyaret edin:
       <URL:http://www.vim.org/>

AYRICA BAKINIZ
       vimtutor(1)

YAZAR
       Vim'in büyük çoğunluğu Bram Moolenaar tarafından başkalarının kayda değer
       yardımlarıyla yazılmıştır.  Ek bilgi için Vim içinde ":help credits"
       yazın.
       Vim Stevie tabanlıdır, yazarları: Tim Thompson, Tony Andrews ve G.R.
       (Fred) Walter.  Orijinal koddan geriye pek bir şey kalmadığını söylemek
       yanlış olmaz.

HATALAR
       Bilinen hataların bir listesi için ":help todo" yazın.

       Unutmayın ki, başkaları tarafından hata olarak değerlendirilebilecek
       konuların bir çoğu Vi'nin davranışlarına sadık kalınması nedeniyle
       vardır. Yine de bazı şeylerin "Vi bunu değişik biçimde yapıyor" diye hata
       olabileceğini düşünüyorsanız, "vi_diff.txt" dosyasını dikkatle okuyun
       (veya Vim içinde :help vi_diff.txt yazın.  Ek olarak 'compatible' ve
       'cpoptions' seçeneklerine de bakabilirsiniz.



                                  11 Nisan 2006                           VIM(1)