zcat

GZIP(1)                     General Commands Manual                    GZIP(1)



NAZWA
       gzip, gunzip, zcat - kompresuje i dekompresuje pliki

SKÅADNIA
       gzip [ -acdfhklLnNrtvV19 ] [--rsyncable] [-S rozszerzenie] [ nazwa ... ]
       gunzip [ -acfhklLnNrtvV ] [-S\fP rozszerzenie] [ nazwa ... ]
       zcat [ -fhLV ] [ nazwa ... ]

OPIS
       Gzip redukuje rozmiar podanych plików używajÄc algorytmu Lempel-Ziv
       (LZ77).  Zawsze, jeżeli jest to możliwe, do nazwy pliku dodawane jest
       rozszerzenie .gz, przy zachowaniu informacji o wÅaÅcicielu pliku,
       trybie dostÄpu, oraz czasie dostÄpu i modyfikacji.  (DomyÅlnym
       rozszerzeniem nazwy pliku jest -gz dla systemu VMS, .z dla MSDOS, OS/2
       FAT, Windows NT FAT i Atari).  Jeżeli nie podano nazwy żadnego pliku,
       lub podano nazwÄ "-", dane do kompresji pobierane sÄ ze standardowego
       wejÅcia, a po skompresowaniu zapisywane na standardowe wyjÅcie.  Gzip
       kompresuje jedynie zwykÅe pliki. W szczególnoÅci ignoruje dowiÄzania
       symboliczne.

       Jeżeli nazwa skompresowanego pliku jest za dÅuga dla systemu plików,
       gzip obcina jÄ.  Gzip usiÅuje obcinaÄ jedynie czÄÅci nazw plików
       dÅuższe niż 3 znaki. (CzÄÅÄ nazwy pliku znajduje siÄ pomiÄdzy
       kropkami). Jeżeli nazwa skÅada siÄ tyko z krótkich czÄÅci, obcinane
       sÄ najdÅuższe z nich. Na przykÅad, jeżeli dÅugoÅÄ nazwy plików jest
       ograniczona do 14 znaków, gzip.msdos.exe jest kompresowane do
       gzi.msd.exe.gz. Jeżeli w systemie plików nie ma ograniczenia dÅugoÅci
       nazwy pliku, nazwa nie jest obcinana.

       DomyÅlnie gzip zachowuje oryginalnÄ nazwÄ pliku oraz czas modyfikacji i
       dostÄpu wewnÄtrz skompresowanego pliku. Jest ona używana podczas
       dekompresji z opcjÄ -N.  Jest to użytecznie, gdy nazwa skompresowanego
       pliku zostaÅa obciÄta lub czas modyfikacji nie zostaÅ zachowany po
       transferze pliku.

       Skompresowane pliki mogÄ byÄ odtworzone do pierwotnej postaci przy
       użyciu poleceŠgzip -d, gunzip lub zcat. Jeżeli oryginalna nazwa
       pliku zachowana wewnÄtrz pliku skompresowanego nie może byÄ odtworzona
       w danym systemie plików, na podstawie oryginalnej nazwy tworzona jest
       nowa.

       Gunzip uruchamiany jest z listÄ plików w linii poleceÅ. NastÄpnie
       każdy plik, którego nazwa koÅczy siÄ rozszerzeniem .gz, -gz, .z, -z
       lub _z (wielkoÅÄ znaków bez znaczenia) i w nagÅówku pliku znajduje
       siÄ prawidÅowa liczba (magic number) jest dekompresowany i zastÄpowany
       oryginalnym plikiem bez jednego z powyższych rozszerzeÅ.  Gunzip
       rozpoznaje też specjalne rozszerzenia nazw plików .tgz i .taz jako
       skróty dla, odpowiednio, .tar.gz i .tar.Z. Podczas kompresji pliku z
       rozszerzeniem .tar, jeżeli jest to konieczne, gzip używa rozszerzenia
       .tgz zamiast obcinania nazwy pliku.

       Gunzip może dokonaÄ dekompresji plików stworzonych przez programy
       gzip, zip, compress, compress -H lub pack. Format pliku wejÅciowego
       jest rozpoznawany automatycznie. Podczas dekompresji plików w
       pierwszych dwóch formatach gunzip sprawdza 32-bitowÄ sumÄ kontrolnÄ
       CRC. W wypadku plików stworzonych przez programy pack i gunzip
       sprawdzana jest dÅugoÅÄ zdekompresowanego pliku. Standardowy format
       programu compress nie umożliwiaÅ kontroli poprawnoÅci. Jednak niekiedy
       gunzip jest w stanie wykryÄ uszkodzony plik .Z. Jeżeli w trakcie
       dekompresji takiego pliku pojawiÄ siÄ bÅÄdy, nie należy sÄdziÄ, że
       plik jest w porzÄdku, bo program uncompress nie zgÅaszaÅ problemów.
       Oznacza to tylko, że uncompress nie kontroluje poprawnoÅci plików
       wejÅciowych. Format plików compress -H systemu SCO (kompresja metodÄ
       LZH) również nie obsÅuguje kontroli poprawnoÅci, lecz także możliwe
       jest podstawowe sprawdzenie spójnoÅci pliku.

       Pliki stworzone przez program zip mogÄ byÄ zdekompresowane tylko,
       jeżeli w archiwum .zip znajduje siÄ jeden plik i jest on skompresowny
       metodÄ 'deflation'. Jest to opcja przeznaczona do konwersji plików
       .tar.zip do formatu .tar.gz. Aby zdekompresowaÄ plik .zip zawierajÄcy
       pojedynczy plik, można użyÄ poleceÅ  gunzip < foo.zip czy gunzip -S
       .zip foo.zip.Do dekompresji archiwów .zip zawierajÄcych wiÄcej niż
       jeden plik należy użyÄ programu unzip zamiast gunzip.

       Zcat dziaÅa tak samo, jak gunzip -c. (W niektórych systemach zcat
       może byÄ zainstalowany jako gzcat, aby zachowaÄ oryginalne dowiÄzanie
       do programu compress).  Zcat dekompresuje pliki z listy podanej w linii
       poleceÅ lub pobiera dane ze standardowego wejÅcia, a nastÄpnie zapisuje
       zdekompresowane dane na standardowym wyjÅciu.  Zcat dokonuje
       dekompresji plików po sprawdzeniu, że w nagÅówku pliku znajduje siÄ
       wÅaÅciwa liczba (magic number); nie jest wymagane, aby nazwa pliku
       miaÅa rozszerzenie .gz.

       Gzip korzysta z algorytmu Lempel-Ziv użytego w programach zip i PKZIP.
       WydajnoÅÄ kompresji zależy od wielkoÅci danych wejÅciowych oraz
       rozmieszczenia w danych jednakowych podciÄgów. Dane takie, jak kod
       źródÅowy lub tekst w jÄzyku angielskim sÄ zwykle redukowane o 60-70%.
       OsiÄgany stopieÅ kompresji jest przeważnie dużo wiÄkszy niż przy
       użyciu kodowania LZW (używanym przez program compress), Huffmana
       (pack) lub adaptywnym kodowaniu Huffmana (compact).

       Kompresja jest przeprowadzana zawsze, nawet jeżeli plik wyjÅciowy jest
       wiÄkszy niż oryginalny. W najgorszym przypadku narzut może wynosiÄ
       kilka bajtów dla nagÅówka i 5 bajtów dla każdego bloku o dÅugoÅci
       32K.  Ewentualnie wspóÅczynnik powiÄkszenia pliku może wynosiÄ 0,015%
       dla bardzo dużych plików. Należy zauważyÄ, że prawie nigdy nie
       zwiÄksza siÄ liczba bloków używanych przez plik na dysku.  Gzip
       zachowuje tryb dostÄpu, wÅaÅciciela pliku oraz czas dostÄpu i
       modyfikacji pliku podczas kompresji i dekompresji.

OPCJE
       -a --ascii
              Tryb tekstowy. PrzeksztaÅca znaki koÅca linii, używajÄc
              lokalnych konwencji.  Ta opcja jest dostÄpna jedynie na kilku
              systemach nieuniksowych. W systemie MS-DOS podczas kompresji
              znaki CR LF sÄ przeksztaÅcane na LF, a podczas dekompresji z
              powrotem.

       -c --stdout --to-stdout
              Wypisuje skompresowane dane na standardowe wyjÅcie; oryginalne
              pliki pozostajÄ nienaruszone. Jeżeli podanych zostaÅo kilka
              plików wejÅciowych, każdy z nich kompresowany jest oddzielnie.
              Dla osiÄgniÄcia lepszej kompresji należy poÅÄczyÄ pliki ze sobÄ
              przed poddaniem ich kompresji.

       -d --decompress --uncompress
              Dekompresuje plik.

       -f --force
              Kompresuje plik nawet, jeżeli istniejÄ do niego twarde
              dowiÄzania lub plik wyjÅciowy już istnieje, lub też, jeżeli
              dane sÄ uprzednio skompresowane.  Jeżeli format danych
              wejÅciowych nie jest rozpoznany, a podana zostaÅa opcja
              --stdout, dane zostajÄ bez zmian przekopiowane na standardowe
              wyjÅcie.  Zcat zachowuje siÄ w takim wypadku jak cat. Jeżeli
              opcja -f nie zostaÅa podana i program zostaÅ uruchomiony w
              pierwszym planie, gzip pyta użytkownika przed nadpisaniem
              istniejÄcego pliku.

       -h --help
              WyÅwietla ekran pomocy i koÅczy dziaÅanie.

       -k --keep
              Zachowuje (nie usuwa) pliki wejÅciowe przy kompresji lub
              dekompresji.

       -l --list
              Dla każdego skompresowanego pliku wypisuje nastÄpujÄce
              informacje:

                compressed size: rozmiar skompresowanego pliku
                uncompressed size: rozmiar zdekompresowanego pliku
                ratio: wspóÅczynnik kompresji (0.0% jeżeli nieznany)
                uncompressed_name: nazwa zdekompresowanego pliku

              Rozmiar zdekompresowanego pliku jest wypisywany jako -1 dla
              plików nie bÄdÄcych w formacie gzip, jak na przykÅad pliki .Z.
              Aby poznaÄ rozmiar takiego pliku po dekompresji, można użyÄ
              polecenia:

                zcat file.Z | wc -c

              Po podaniu również opcji --verbose dodatkowo sÄ wyÅwietlane
              nastÄpujÄce informacje:

                method: metoda kompresji
                crc: 32-bitowa suma kontrolna CRC zdekompresowanych danych
                date & time: pole daty/czasu oryginalnego pliku

              Aktualnie dostÄpne metody kompresji to deflate, compress, lzh
              (SCO compress -H) oraz pack.  Suma CRC dla plików w formacie
              innym niż gzip jest podawana jako ffffffff.

              Po podaniu opcji --name podawane sÄ dane oryginalnego pliku
              zawarte w pliku skompresowanym (nazwa, data/czas), jeżeli
              zostanÄ tam znalezione.

              Po podaniu opcji --verbose wyÅwietlany jest wspólny rozmiar i
              wspóÅczynnik kompresji wszystkich plików, chyba że nie dla
              wszystkich plików te dane sÄ dostÄpne. Po podaniu opcji --quiet
              linie nagÅówka i podsumowania nie sÄ wyÅwietlane.

       -L --license
              WyÅwietla informacjÄ o licencji i koÅczy dziaÅanie programu.

       -n --no-name
              Podczas kompresji nie zachowuje w skompresowanym pliku
              oryginalnej nazwy, trybu dostÄpu oraz czasu modyfikacji i
              dostÄpu. (Oryginalna nazwa jest zapisywana, jeżeli nazwa pliku
              bÄdzie musiaÅa byÄ obciÄta). Podczas dekompresji nie odtwarza
              oryginalnej nazwy pliku (usuwa tylko rozszerzenie.gz z nazwy
              pliku), nie odtwarza również oryginalnego pola daty/czasu -
              zamiast tego pole to zostanie skopiowane ze skompresowanego
              pliku. Jest to domyÅlna opcja podczas dekompresji.

       -N --name
              Podczas kompresji zawsze zachowuje oryginalne pole daty/czasu;
              jest to zachowanie domyÅlne. Podczas dekompresji odtwarza
              oryginalne pole daty/czasu oraz nazwÄ pliku. Ta opcja jest
              użyteczna na sytemach z limitem dÅugoÅci nazwy pliku lub po
              utracie oryginalnego pola daty/czasu po transferze pliku.

       -q --quiet
              Nie wyÅwietla żadnych ostrzeżeÅ.

       -r --recursive
              Przechodzi rekurencyjnie zawartoÅÄ katalogów. JeÅli
              którakolwiek z nazw plików podanych w lini poleceÅ odnosi siÄ
              do katalogu, gzip przejdzie do tego katalogu i skompresuje
              wszystkie pliki, które w nim znajdzie (lub zdekompresuje w
              wypadku programu gunzip).

       --rsyncable
              Przy kompresowaniu okresowo synchronizuje wyjÅcie w oparciu o
              wejÅcie. ZwiÄksza to rozmiar o mniej niż jeden procent w
              wiÄkszoÅci przypadków, lecz w zamian program rsync(1) może
              skorzystaÄ z podobieÅstw w nieskompresowanym wejÅciu przy
              synchronizowaniu dwóch plików skompresowanych z tÄ flagÄ.
              Program gunzip nie może stwierdziÄ różnic pomiÄdzy plikiem
              utworzonym z tÄ opcjÄ, a plikami tworzonymi bez niej.

       -S .suf --suffix .suf
              Przy kompresowaniu używa rozszerzenia .suf zamiast .gz. Można
              użyÄ dowolnego niepustego rozszerzenia, chociaż należy unikaÄ
              innych niż .z lub .gz, aby uniknÄÄ zamieszania po transferze
              plików do innego systemu.

              Przy dekompresowaniu dodaje .suf na poczÄtku listy rozszerzeÅ do
              wypróbowania, przy tworzeniu nazwy pliku wyjÅciowego z nazwy
              pliku wejÅciowego.

       -t --test
              Sprawdza spójnoÅÄ skompresowanego pliku.

       -v --verbose
              WyÅwietla nazwÄ i procent kompresji każdego skompresowanego i
              nieskompresowanego pliku.

       -V --version
              WyÅwietla numer wersji oraz opcje kompilacji i koÅczy dziaÅanie.

       -# --fast --best
              OkreÅla prÄdkoÅÄ kompresji za pomocÄ cyfry #, gdzie -1 lub
              --fast oznacza najszybszÄ (lecz najmniej wydajnÄ) kompresjÄ, zaÅ
              -9 lub --best oznacza najwolniejszÄ (lecz najbardziej wydajnÄ)
              metodÄ kompresji.  DomyÅlnÄ wartoÅciÄ jest -6 (tzn. zorientowanÄ
              na lepszÄ kompresjÄ kosztem prÄdkoÅci).

ZAAWANSOWANE SPOSOBY UŻYCIA
       Skompresowane pliki mogÄ byÄ ze sobÄ ÅÄczone; w takim wypadku gunzip
       zdekompresuje wszystkie pliki jednoczeÅnie. Na przykÅad:

             gzip -c plik1  > foo.gz
             gzip -c plik2 >> foo.gz

       NastÄpnie

             gunzip -c foo

       jest równoznaczne z

             cat plik1 plik2

       W wypadku, gdy jeden z poÅÄczonych plików zostanie uszkodzony,
       pozostaÅe wciÄż mogÄ byÄ odzyskane (po usuniÄciu uszkodzonego pliku).
       Jednak znacznie lepsze efekty daje jednoczesne kompresowanie wszystkich
       plików:

             cat plik1 plik2 | gzip > foo.gz

       daje lepsze wyniki kompresji niż

             gzip -c plik1 plik2 > foo.gz

       Aby ponownie skompresowaÄ poÅÄczone ze sobÄ pliki w celu uzyskania
       lepszej kompresji, należy wykonaÄ polecenie:

             gzip -cd stary.gz | gzip > nowy.gz

       Jeżeli skompresowny plik zostaŠutworzony z kilku plików, informacje
       o rozmiarze i sumie CRC uzyskane opcjÄ --list dotyczÄ tylko ostatniego
       pliku. InformacjÄ orozmiarze wszystkich plików po dekompresji można
       uzyskaÄ przy pomocy polecenia:

             gzip -cd plik.gz | wc -c

       Jeżeli chcesz umieÅciÄ w archiwum kilka plików, a nastÄpnie mieÄ
       możliwoÅÄ oddzielnego ich odzyskania, użyj programów takich jak tar
       lub zip. Tar w wersji GNU obsÅuguje opcjÄ -z, która powoduje wywoÅanie
       programu gzip w sposób niewidzialny dla użytkownika. Gzip zostaÅ
       zaprojektowany jako uzupeÅnienie programu tar; nie może go zastÄpiÄ.

ÅRODOWISKO
       W zmiennej Årodowiskowej GZIP mogÄ siÄ znajdowaÄ domyÅlne opcje dla
       programu gzip.  SÄ one odczytywane na poczÄtku; w ten sposób opcje w
       linii poleceÅ majÄ przed nimi pierwszeÅstwo, na przykÅad:
             dla sh:    GZIP="-8v --name"; export GZIP
             dla csh:   setenv GZIP "-8v --name"
             dla MSDOS: set GZIP=-8v --name

       Na komputerach Vax/VMS zmienna nosi nazwÄ GZIP_OPT, by uniknÄÄ
       konfliktu z zestawem symboli dla wywoÅywania programu.

ZOBACZ TAKŻE
       znew(1), zcmp(1), zmore(1), zforce(1), gzexe(1), zip(1), unzip(1),
       compress(1)

       Format pliku gzip jest opisany w: P. Deutsch, GZIP file format
       specification version 4.3, <http://www.ietf.org/rfc/rfc1952.txt>,
       Internet RFC 1952 (maj 1996). Format deflacji zipjest opisany w: P.
       Deutsch, DEFLATE Compressed Data Format Specification version 1.3,
       <http://www.ietf.org/rfc/rfc1951.txt>, Internet RFC 1951 (maj 1996).

DIAGNOSTYKA
       Kod wyjÅcia jest normalnie równy 0; jeżeli wystapi bÅÄd, kod wyjÅcia
       jest równy 1. Jeżeli wystÄpi ostrzeżenie, kod wyjÅcia jest równy 2.

       Usage: gzip [-cdfhklLnNrtvV19] [-S suffix] [file ...]
              W linii poleceÅ znalazÅy siÄ nieprawidÅowe opcje.

       file: not in gzip format
              Podany plik nie jest skompresowany (komunikat programu gunzip).

       file: Corrupt input. Use zcat to recover some data.
              Skompresowany plik ulegÅ uszkodzeniu. Do miejsca uszkodzenia
              dane mogÄ byÄ odzyskane poleceniem

                  zcat file > recover

       file: compressed with xx bits, can only handle yy bits
              Plik zostaŠskompresowany (z użyciem algorytmu LZW) przez
              program obsÅugujÄcy kody o wiÄkszej iloÅci bitów niż program
              do dekompresji na tym komputerze. Należy skompresowaÄ plik od
              nowa programem gzip, który osiÄga lepszy wspóÅczynnik
              kompresji i używa mniej pamiÄci.

       file: already has .gz suffix -- no change
              Plik z rozszerzeniem nazwy .gz nie może byÄ ponownie
              kompresowany. ZmieÅ nazwÄ pliku i spróbuj ponownie.

       file already exists; do you wish to overwrite (y or n)?
              Należy odpowiedzieÄ "y", by nadpisaÄ istniejÄcy już plik
              wyjÅciowy lub "n" w przeciwnym przypadku.

       gunzip: corrupt input
              Program otrzymaŠsygnaŠSIGSEGV, co zazwyczaj oznacza, że plik
              wejÅciowy jest uszkodzony.

       xx.x% OsiÄgniÄty stopieÅ kompresji.
              (Tylko po podaniu opcji -v i -l).

       -- not a regular file or directory: ignored
              Gdy plik wejÅciowy nie jest zwykÅym plikiem lub katalogiem (tzn.
              jest np. dowiÄzaniem symbolicznym, gniazdem, kolejkÄ FIFO,
              plikiem urzÄdzenia), jest pozostawiany bez zmian.

       -- has xx other links: unchanged
              Plik wejÅciowy ma twarde dowiÄzania i nie może zostaÄ
              zmieniony. WiÄcej informacji można znaleÅºÄ w opisie polecenia
              ln(1).  Użycie opcji -fwymusi kompresjÄ plików majÄcych twarde
              dowiÄzania.

OSTRZEŻENIA
       Podczas zapisywania danych na taÅmie zazwyczaj trzeba dodaÄ na koÅcu
       odpowiedniÄ liczbÄ zer, by ostatnia czÄÅÄ danych zajmowaÅa peÅny blok.
       Gdy dane sÄ odczytywane przez program gunzip, wykrywa on, że na koÅcu
       wÅaÅciwych danych znajdujÄ siÄ dodatkowo przypadkowe dane i wypisuje
       ostrzeżenie. Aby tego uniknÄÄ, należy używaÄ opcji --quiet.  Ta
       opcja może byÄ ustawiona w zmiennej Årodowiskowej GZIP w nastÄpujÄcy
       sposób:
         dla sh:  GZIP="-q";  tar -xfz --block-compress /dev/rst0
         dla csh: setenv GZIP -q; tar -xfz --block-compr /dev/rst0

       W powyższym przykÅadzie gzip jest niejawnie wywoÅywany przez program
       GNU tar dziÄki użyciu opcji -z. Trzeba mieÄ pewnoÅÄ, że do zapisu i
       odczytu z taÅmy użyto tej samej dÅugoÅci bloku (opcja -b programu
       tar). W tym przykÅadzie zakÅada siÄ, że używany jest program tar w
       wersji GNU.

PROBLEMY
       Format gzip reprezentuje rozmiar wejÅcia modulo 2^32, a wiÄc opcja
       --list zwraca niepoprawne rozmiary i wspóÅczynniki kompresji dla
       nieskompresowanych plików o rozmiarze 4 GB i wiÄkszych. Aby obejÅÄ ten
       problem i poznaÄ prawdziwy rozmiar dużego nieskompresowanego pliku,
       można wydaÄ nastÄpujÄce polecenie:

         zcat file.Z | wc -c

       Opcja --list wypisuje rozmiar jako -1 i CRC jako ffffffff, jeżeli plik
       znajduje siÄ na noÅniku o dostÄpie sekwencyjnym.

       Niekiedy (rzadko) zdarza siÄ, że kompresja z opcjÄ --best daje gorsze
       rezultaty niż z opcjÄ domyÅlnÄ (-6). Niektóre pliki, w których
       powtarza siÄ bardzo dużo sekwencji, sÄ lepiej kompresowane programem
       compress niż gzip.

PRAWA AUTORSKIE
       Copyright © 1998, 1999, 2001, 2002, 2012 Free Software Foundation, Inc.
       Copyright © 1992, 1993 Jean-loup Gailly

       Permission is granted to make and distribute verbatim copies of this
       manual provided the copyright notice and this permission notice are
       preserved on all copies.

       Permission is granted to copy and distribute modified versions of this
       manual under the conditions for verbatim copying, provided that the
       entire resulting derived work is distributed under the terms of a
       permission notice identical to this one.

       Permission is granted to copy and distribute translations of this
       manual into another language, under the above conditions for modified
       versions, except that this permission notice may be stated in a
       translation approved by the Foundation.

TÅUMACZENIE
       Autorami polskiego tÅumaczenia niniejszej strony podrÄcznika man sÄ:
       Åukasz Kowalczyk (PTM) <lukow@tempac.okwf.fuw.edu.pl>, MichaÅ Górny
       <zrchos+manpagespl@gmail.com> i MichaÅ KuÅach
       <michal.kulach@gmail.com>.

       Polskie tÅumaczenie jest czÄÅciÄ projektu manpages-pl; uwagi, pomoc,
       zgÅaszanie bÅÄdów na stronie http://sourceforge.net/projects/manpages-
       pl/. Jest zgodne z wersjÄ  1.6 oryginaÅu.



                            podrÄcznik użytkownika                    GZIP(1)